نقد مبنائی کتاب مکتب در فرایند تکامل با تأکید بر رویکرد تحول تاریخی عقائد شیعه

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف، دانشکدۀ علوم پایه، دانشگاه صنعتی نوشیروانی، بابل، ایران

doi
10.30487/rwab.2022.547824.1496
چکیده

نویسندۀ کتاب مکتب در فرایند تکامل، براساس محیط و فضای فکری خاص خود و تحت‌تأثیر مبانی و روش‌های تاریخ‌نگاری مدرن شروع به بازنویسی تاریخ شیعی کرده است که در این تاریخ کم‌تر حضور امور قدسی و شخصیت‌های فرابشری دیده می‌شود. وی براساس اعتراف خود در این کتاب که خواسته به‌عنوان مورخی آزاد، بدون پیش‌انگاره‌های کلامی در صدد نوشتن تاریخ تفکر شیعه باشد قصد دارد تا نشان دهد مکتب قویم شیعی در گذر تحولات سیاسی و اجتماعی دچار تحوّل و تطوّر عقیدتی شده و در این کتاب زندگی حقیرانه را برای ائمۀ اطهار‌(ع) و شیعیانشان به تصویر کشیده است. این پژوهش که به روش توصیفی ـ تحلیلی با استقصای متن انجام شده، بر آن است تا با ادلّۀ عقلی و نقلی بیان کند، مبنایی که نویسنده به آن معتقد و پایه‌های نظریه‌اش را بر‌آن بنا کرده‌ است، مخدوش بوده و این‌گونه تاریخ‌نویسی فاصله و شکاف عمیقی با مبانی نظری اسلام شیعی داشته و این نوع نگرش خواسته یا ناخواسته به نوعی به تاریخ‌نگاری سکولاریستی نزدیک شده ‌است.