بررسی تأثیر تدریس معکوس بر یادگیری نحو عربی: مطالعه مقایسه‌ای روش تدریس سنتی و روش‌های نوین آموزشی استاندارد و مجازی در مجموعه آموزشی صدی الحیاة

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات عرب دانشکدۀ شهید محلاتی، قم، ایران

2 استادیار آموزش زبان انگلیسی دانشکدۀ شهید محلاتی، قم، ایران.

doi
10.30487/rwab.2022.542594.1481
چکیده

تدریس معکوس به‌عنوان راهبردی آموزشی و نوعی یادگیری ترکیبی نقش بسزایی در تعمیق و تسهیل  یادگیری و جذابیت و پویایی آموزش دارد. آموزش نحو عربی از دیرباز با مشکلاتی همچون روش‏های تدریس سنتی، محتوای متناسب با سطح دانشجو مواجه است که علاوه‏بر بی‏رغبتی فراگیران در یادگیری، اهداف آموزش آن را محقق نمی‏سازد. ازآنجایی‌که تأثیرگذاری تدریس معکوس در زمینه‏های مختلف آموزش، به‌ویژه آموزش زبان خارجی، به اثبات رسیده است، پژوهش حاضر تلاشی است تا با بهره‌گیری از این رویکرد نوین، تدریس معکوس را جهت ارتقای هدفمند و کیفی فراگیران پیشرفتۀ عربی پیشنهاد و تأثیر آن را در مقایسه با روش‏های سنتی بررسی کند. برای این منظور، داده‌های کیفی (در گام شناختی به مدت یک‌ ترم تحصیلی) و کمی (در گام آزمایشی به مدت سه هفته) گرد‏آوری  و به ترتیب توسط تحلیل محتوای کیفی و تحلیل واریانس یک‌طرفه موردتحلیل قرار گرفت. بدین ترتیب، یک کلاس آموزشی (سی نفر) از فراگیران دورۀ پیشرفتۀ صدی‌الحیاۀ به‌صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به دو گروه آزمایشی و یک گروه شاهد، تقسیم شدند. با استخدام یک روش شبه‏آزمایشی ــ مداخله ــ پس‏آزمون  محض‏ با گروه شاهد، عملکرد فراگیران در آزمون‌های موازی نحو، قبل و بعد از مداخلۀ آموزشی، توسط نرم‌افزار اس.‏پی.‏اس.‏اس. موردبررسی قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که هر سه گروه آموزشی در مرحلۀ پس‌آزمون در مهارت نحو رشد آموزشی داشته‌اند، اما آزمون پسینی توکی نشان داد که روش تدریس معکوس (رویکرد  استاندارد) در مقایسه با روش سنتی و روش تدریس معکوس (رویکرد مجازی)، تأثیر بیشتری در ارتقای آموزش نحو فراگیران دارد. این تفاوت‏ معنادار در روش‏های تدریس بررسی‌شده به‌تفصیل موردکنکاش قرار گرفته و گزارش شده است.