اثر تلقیح با کودهای زیستی بر خصوصیات کمی و کیفی گیاه دارویی زوفا (Hyssopus officinalis) در سطوح مختلف تنش کمبود آب

نویسندگان
doi
10.22034/saps.2024.62497.3251
چکیده

مقدمه و اهداف : در مناطق خشک و نیمه خشک، استفاده از راه حل های نوآورانه و پایدار برای افزایش جذب مواد مغذی بسیار مهم است. از این راهکارها می­توان به استفاده از میکروارگانیسم ها اشاره کرد. این تحقیق با هدف بررسی اثر مایکوریزا و باکتری­های محرک رشد بر خصوصیات کمی و کیفی گیاه زوفا تحت سطوح مختلف آبیاری انجام شد. مواد و روش­ها : آزمایش به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات استان آذربایجان غربی (ایستگاه ساعتلو) در دو سال اجرا شد، سطوح مختلف آبیاری شامل شرایط نرمال رطوبتی (دور آبیاری 7 روز یک بار)، تنش ملایم (دور آبیاری 10 روز یک بار) و تنش شدید (دور آبیاری 14 روز یک بار) به کرت های اصلی به کرت های اصلی و تلقیح با میکوریزا­(My)، ازتوباکتر­(Az)، سودوموناس­(Pse)، Az + Pse، My+Az+Pse و شاهد به کرت­های فرعی اختصاص داده شدند. در این آزمایش خصوصیات کمی و کیفی گیاه اندازه گیری شد. یافته ها: بالاترین ارتفاع بوته، وزن تر کل، محتوی نیتروژن برگ به تیمار با سودوموناس­(Pse) تحت شرایط آبیاری نرمال اختصاص داشت، حداکثر درصد اسانس و عملکرد اساس به تیمار Pse تحت شرایط تنش ملایم مربوط بود. با تشدید تنش کم­آبی در کلیه تیمارهای کود زیستی از ارتفاع بوته، وزن تر کل، محتوی کلروفیل a وb، کارتنوئید، محتوی نیتروژن، فسفر و پتاسیم برگ کاسته و بر محتوی پرولین و نشت یونی افزوده شد، در این بررسی تلقیح با My+Az+Pse تحت شرایط تنش ملایم و تنش شدید توانست ارتفاع بوته، وزن ترکل، کلروفیل a، کارتنوئید، پرولین، نیتروژن، فسفر برگ و عملکرد اسانس را در مقایسه با شاهد افزایش و نشت یونی را کاهش دهد. نتیجه گیری: کاربرد جداگانه هر یک از تیمارهایPse، My و Az  تحت شرایط تنش ملایم موجب کسب حداکثر عملکرد اسانس و کاربرد تلفیقی My+Az+Pse موجب تعدیل کم آبی بر عملکرد اسانس تحت شرایط تنش شدید کم آبی شد.