فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف بررسی تجارب استادان از شناسایی ویژگی‌های کتاب درسی دانشگاهی از دیدگاه استادان دانشگاه‌های دولتی تهران انجام‌ شده است. رویکرد این تحقیق و راهبرد آن از نوع کیفی پدیدارشناسی است. تعداد افراد مشارکت‌کننده در پژوهش نوزده نفر از استادان دانشگاه بودندکه به‌صورت هدفمند گلوله‌برفی به مشارکت دعوت شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبۀ نیمه‌ساختمند بود که به‌صورت دیداری و شنیداری ضبط و محتوای آن‌ها به‌صورت متنی پیاده‌سازی شد. روش تجزیه‌وتحلیل اطلاعات، تحلیل انعکاسی یا تأملی با استفاده از روش شش‌مرحله‌ای ون متن (1996) بود. داده‌های مصاحبه در سه مرحله کدگذاری توسط نسخۀ 2018 نرم‌افزار مکس کیودای مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب درسی دانشگاهی دو مضمون: شایستگی‌های نرم (غیرفنی) و شایستگی‌های سخت (فنی) است که زیرمضمون‌ شایستگی‌های نرم: اعمال ذهنی و تفکر، نگارشی، رویکرد فرهنگی، فعالیت‌های یادگیری، رویکرد اجتماعی، نیاز یادگیرندگان، ظاهری، رویکرد پرورشی و محتوایی و زیرمضمون‌ شایستگی‌های سخت: اهداف، رویکرد آموزشی، رویکرد برنامۀ درسی، ساختاری و ارزیابی و سنجش می‌باشد. برای طراحی الگو ابتدا روایی محتوایی از طریق پرسش‌نامه‌ای با چهارده گویه مورد اعتبارسنجی سی نفر از استادان دانشگاه که با نمونه‌گیری در دسترس انتخاب‌ شده بودند، مورد نظرخواهی قرار گرفت و روایی محتوایی سیزده مؤلفه تأیید شد و مؤلفه پرورشی در الگو حذف گردید. به‌منظور اعتبار داده‌ها، از معیارهای پیشنهادی گوبا و لینکلن (1989) قابلیت اعتبار، قابلیت اعتماد، تأییدپذیری و قابلیت انتقال استفاده شد.