فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سه دهة گذشته، فناوری‌های نوین به‌تدریج منابع آموزشی دانشگاهی را متحول ساخته‌اند، اما این تحول لزوماً باعث بهبود کیفیت یادگیری دانشجویان نشده است. در این راستا، هدف مطالعة موردی حاضر، طراحی یک کتاب درسی الکترونیکی براساس نظریة شناختی یادگیری چندرسانه‌ای و بررسی روایی و اثربخشی آن بر یادگیری و بار شناختیِ ادراک‌شدة دانشجویان است. این پژوهشِ کاربردی و با روش آمیخته در پنج مرحله انجام شد: 1) طراحی یک کتاب درسی الکترونیکی براساس نظریة یادگیری چندرسانه‌ای، 2) روایی‌یابی با استفاده از نظرات متخصصان؛ 3) اجرای اولیه و نظرسنجی از دانشجویان؛ 4) اصلاح کتاب درسی الکترونیکی براساس نظرات متخصصان و دانشجویان؛ 5) اجرای نهایی. ابتدا براساس اصول نظریة شناختی یادگیری چندرسانه‌ای یک کتاب درسی چندرسانه‌ای تدوین شد. پس از آن با استفاده از فرم نظرسنجی توصیفی، از شش متخصص دربارة آن نظرسنجی شد. در مرحلة اجرای اولیه، 27 دانشجو فرم نظرسنجی درمورد این منبع را تکمیل کردند، و نمرات دانشجویان دو گروه کتاب درسی الکترونیکی و کتاب درسی چاپی مقایسه شد. در این مرحله، تفاوت نمرات دانشجویان معنادار نبود. سرانجام، در مرحلة اجرای نهایی، 137 دانشجو در دو گروه کتاب درسی چاپی و الکترونیکی مقایسه شدند. در این مرحله، دانشجویانی که از کتاب درسی الکترونیکی استفاده کرده بودند، نمرة بالاتری نسبت‌به گروه کنترل به‌دست آوردند. همچنین، مطالعة کتاب درسی الکترونیکی با کاهش بار شناختی درونی و بار شناختی اضافی و به افزایش بار شناختی متناسب همراه بود. نتایج این پژوهش می‌تواند الگویی را برای طراحی‌های آموزشی کتاب‌های درسی الکترونیکی در آینده فراهم آورد.