فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چگونگی ارائۀ محتوای کتاب درسی در یادگیری مخاطبان بسیار اثرگذار است و باعث افزایش یادگیری، انگیزش تحصیلی و عامل مهمی در جهت‌دهی تربیتی و توسعۀ فعالیت‌های پژوهشی در مخاطبان خود می‌شود. کتاب تفسیر موضوعی قرآن‌کریم و شناخت حقوق اهل بیت (علیهم السلام) در قرآن نیز، یکی از درس‌های مهم مقطع کارشناسی رشتۀ علوم قرآن و حدیث و تنها تفسیر موضوعی در مقطع سطح دو حوزه‌های علیمۀ خواهران است و نکتة قابل تأمل این است که محتوای این کتاب تا چه اندازه برای مخاطبان قابل درک است. به همین علت جایگاه این کتاب درسی در مسیر علم‌آموزی بسیار اهمیت دارد. ازاین‌رو در مقالۀ حاضر، علاوه‌بر تحلیل میزان خوانایی کتاب و نوع درک مخاطب، براساس اصول و شاخصه‌های گزینش و انتخاب محتوا، طراحی و سازماندهی و مؤلفه‌های ظاهری کتاب درسی و با روش توصیفی و تحلیلی (با روش‌های کمی و کیفی) به تحلیل و نقد و ارزیابی آن پرداخته شد. یافته‌های پژوهشی از پرسش‌نامه‌ها و فرم‌های ارسالی به چهل نفر از خواهران طلبۀ حوزه علمیۀ استان تهران و از بیست نفر از استادان سطح دو، سیزده نفر در این پژوهش مشارکت داشتند؛ حاکی از آن است که از نظر خوانایی به روش فِرای، ویلیام رومی و کلوز در این کتاب، اصل آسان به مشکل رعایت نشده و آمار به‌دست‌آمده نشانگر این است که متن کتاب در سطح استرس و فشار روانی است و با سطح فراگیران تناسب ندارد. همچنین بررسی کتاب از لحاظ اتقان محتوایی و تطبیق آن با ملاک‌های طراحی کتاب درسی 53.8  درصد را نشان می‌دهد که بیانگر آن است که کتاب با معیارهای طراحی آموزشی نیز سازگاری چندانی ندارد. به‌عبارتی این کتاب اگرچه 61.5 درصد با اهداف ‌درسی تناسب دارد، اما از حیث مؤلفه‌های طراحی آموزشی کاستی‌های در ارائۀ پیش‌سازمان‌دهنده‌ها، عدم وجود جدول‌ها و نمودارهای لازم، عدم استقلال در سؤالات پایانی (خودآموز) و همچنین اشکالاتی در سؤالات پژوهشی و ... دارد.