نقد و بررسی کتاب درایة الحدیث؛ بازپژوهی مصطلحات حدیثی در نگاه فریقین، نوشتۀ شادی نفیسی
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران
doi
10.30487/rwab.2021.533223.1460چکیده
هدف از این پژوهش کاربردی، نقدوبررسی و داوری کتاب درایة الحدیث؛ بازپژوهی مصطلحات حدیثی در نگاه فریقین نوشتۀ شادی نفیسی و ارائۀ پیشنهاداتی جهت رفع کاستیهای کتاب و کارایی بهتر آن و جلوگیری از کجفهمی یا بدفهمی خوانندگان است. کتاب مذکور، اولینبار در زمستان 1386 توسط سازمان سمت و دانشکدۀ علوم حدیث مشترکاً به زیور طبع آراسته شد. پس از آن دوازده بار تجدید چاپ شد. نظر به اینکه این کتاب بهمنزلۀ منبع اصلی درس مصطلحالحدیث برای دانشجویان رشتۀ الهیات (علوم قرآن و حدیث) تدوین شده، بایسته است که اشتباهات علمی در آن وجود نداشته یا کم باشد. روش گردآوری اطلاعات در این نوشتار، کتابخانهای با استفاده از مصطلحنامهها و منابع تخصصی در علم درایةالحدیث است و در پردازش اطلاعات، از شیوههای تجزیه و تحلیل کیفی (نقد و تعریف) استفاده شده است. این مقاله با بهکارگیری روش اسنادی و بازبینی و روشنسازی دامنۀ محاسن و کاستیهای کتاب فراهم شده است و روشن میسازد که متن آن، باوجود رسایی و پرهیز از نقل اقوال مختلف، جمع بین تعریف اصطلاحات فریقین، ذکر مثالهای مناسب و ارائۀ تعریفات به زبان عربی، کاستیهای قابل توجهی دارد؛ ازجمله اشتباهات و مبهمات در برخی عبارات، قرار نگرفتن برخی مطالب در جایگاه بایسته، خطاهای نگارشی و تایپی، جاافتادگی، تکرار مطالب و عدم توجه به معیارهای زیباییشناختی در عناوین و متون. پیشنهادات ارائهشده جهت رفع این نقیصهها و تکمیل هرچه بهتر آن است.
