دانش قدرتمند در نظریه برنامه درسی: مبانی، ویژگی‌ها و دلالت‌های آن برای برنامه‌های درسی و کتب دانشگاهی

نویسندگان

1 دانشیار برنامه درسی، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.30487/rwab.2022.547570.1492
چکیده

دانش قدرتمند از جمله مفاهیم متاخر مطرح در نظریه برنامه درسی است که طی یک دهه گذشته حوزه عمل برنامه درسی را نیز متاثر ساخته و به عنوان یک اصل در برنامه درسی موضوع‌محور و در راستای بازگرداندن دانش به اندیشه‌ورزی این حوزه مورد توجه قرار گرفته است. هدف مقاله حاضر، معرفی و تحلیل مبانی فلسفی و علمی، ویژگی‌های مفهوم دانش قدرتمند در برنامه درسی، بررسی رویکردهای انتقادی به آن از منظر اندیشمندان برنامه درسی و بررسی دلالت‌های آن برای برنامه‌های درسی و کتب دانشگاهی است. به این منظور، پس از معرفی زمینه‌های شکل‌گیری این مفهوم و فرایند تکوین آن در مکتب واقع‌گرایی اجتماعی، مبانی فلسفی و علمی آن در اندیشه‌های دورکیم، ویگوتسکی و برنشتاین جستجو شده است. در ادامه ویژگی‌های این مفهوم، عمدتاً از دیدگاه مایکل یانگ و یوهان مولر به عنوان شارحان اصلی این ایده تبیین شده است. سپس برخی نظرورزی‌های انتقادی و نقدهای مطرح در پیوند با مفهوم دانش قدرتمند ارائه و تحلیل گردیده و در انتها نیز دلالت‌های این انگاره برای برنامه های درسی و کتب دانشگاهی ارائه شده است.