شناسایی و اولویت بندی ملاک‌های ارزیابی کتب چاپی در حوزه علوم پزشکی

نویسندگان

1 استادیار گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکدۀ پرستاری و مامایی، دانشکدۀ علوم پزشکی ساوه، ساوه، ایران

2 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکدۀ مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار برنامه ریزی درسی پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی "سمت"، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری رشتۀ مدیریت اطلاعات سلامت، گروه مدیریت و فناوری اطلاعات سلامت، دانشکدۀ پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.

5 استادیار گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران.

6 کارشناس پژوهشی دانشکدۀ علوم پزشکی ساوه، ساوه، ایران.

7 دانشجوی دکتری کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی، گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشکدۀ مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.

doi
10.30487/rwab.2021.533853.1462
چکیده

تهیۀ استاندارد ارزیابی کتب چاپی جهت سنجش میزان کیفیت کتب، قبل از چاپ، به‌منظور خرید برای کتابخانه و به‌منظور مطالعه در حوزۀ علوم پزشکی بسیار ضروری به‌نظر می‌رسد. این پژوهش با این هدف در مجموعه دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور و در سه مرحله انجام شد. مرحلۀ اول مطالعه‌ای کاربردی بود که در آن به‌وسیلۀ مرور متون، معیارهای ارزیابی کتب به‌صورت کلی استخراج شد. در مرحلۀ دوم با استفاده از مصاحبه، معیارهای ارزیابی کتب چاپی در حوزۀ علوم پزشکی استخراج شد در این مرحله از روش تحلیل محتوا با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA استفاده شد. در مرحلۀ سوم به‌منظور سنجش میزان اولویت معیار‌های ارزیابی، تحلیل کمی داده‌های به‌دست آمده از پرسش‌نامه با استفاده از آمار توصیفی انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد معیارهای ارزیابی کتب درسی چاپی در حوزۀ علوم پزشکی شامل هفت حیطه، 35 ملاک و 213 نشانگر بود. معیارهای ارزیابی کتب غیردرسی چاپی در حوزۀ علوم پزشکی شامل هشت حیطه، 32 ملاک و 162 نشانگر شد. معیارهای ارزیابی کتب مرجع چاپی در حوزۀ علوم پزشکی شامل هفت حیطه، 25 ملاک و 129 نشانگر شد. معیارهای ارزیابی کتب ترجمه‌شدۀ چاپی در حوزۀ علوم پزشکی شامل دو حیطه، شش ملاک و 21 نشانگر شد. استاندارد ارزیابی کتب چاپی حوزۀ علوم پزشکی راهنمای بسیار مفیدی برای ناشران، کتابداران، دانشجویان و استادان حوزۀ علوم پزشکی خواهد بود تا بتوانند بهترین منابع را برای هدف خود انتخاب کنند.واژه‌های کلیدی: ارزیابی کتاب دانشگاهی، کتاب درسی، علوم پزشکی، معیارهای ارزیابی.تهیۀ استاندارد ارزیابی کتب چاپی جهت سنجش میزان کیفیت کتب، قبل از چاپ، به‌منظور خرید برای کتابخانه و به‌منظور مطالعه در حوزۀ علوم پزشکی بسیار ضروری به‌نظر می‌رسد. این پژوهش با این هدف در مجموعه دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور و در سه مرحله انجام شد. مرحلۀ اول مطالعه‌ای کاربردی بود که در آن به‌وسیلۀ مرور متون، معیارهای ارزیابی کتب به‌صورت کلی استخراج شد. در مرحلۀ دوم با استفاده از مصاحبه، معیارهای ارزیابی کتب چاپی در حوزۀ علوم پزشکی استخراج شد در این مرحله از روش تحلیل محتوا با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA استفاده شد. در مرحلۀ سوم به‌منظور سنجش میزان اولویت معیار‌های ارزیابی، تحلیل کمی داده‌های به‌دست آمده از پرسش‌نامه با استفاده از آمار توصیفی انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد معیارهای ارزیابی کتب درسی چاپی در حوزۀ علوم پزشکی شامل هفت حیطه، 35 ملاک و 213 نشانگر بود. معیارهای ارزیابی کتب غیردرسی چاپی در حوزۀ علوم پزشکی شامل هشت حیطه، 32 ملاک و 162 نشانگر شد. معیارهای ارزیابی کتب مرجع چاپی در حوزۀ علوم پزشکی شامل هفت حیطه، 25 ملاک و 129 نشانگر شد. معیارهای ارزیابی کتب ترجمه‌شدۀ چاپی در حوزۀ علوم پزشکی شامل دو حیطه، شش ملاک و 21 نشانگر شد. استاندارد ارزیابی کتب چاپی حوزۀ علوم پزشکی راهنمای بسیار مفیدی برای ناشران، کتابداران، دانشجویان و استادان حوزۀ علوم پزشکی خواهد بود تا بتوانند بهترین منابع را برای هدف خود انتخاب کنند.