سنتزپژوهی ویژگی‌های کتاب درسی دانشگاهی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران

2 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد واحد جنوب

3 عضو هیات علمی پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی، سمت

4 دانشیار دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران

doi
10.30487/rwab.2020.122243.1387
چکیده

هدف پژوهش حاضر، مطالعة نظام‌مند و ارائة فراترکیبی از پژوهش‌های محققان داخلی و خارجی در زمینة ویژگی‌های مطلوب کتاب‌های درسی دانشگاهی، با روش کیفی از نوع سنتزپژوهی است. جامعة مورد مطالعة آن، 60 پژوهش از میان پژوهش‌های بیست سال اخیر است که به اشباع اطلاعاتی رسیدند. نتایج به‌دست‌آمده به‌صورت واحدهای معنایی و کدگذاری صلاحیت‌هاست که در مرحلة نخست 150 کد ایجاد و با تحلیل محتوای کیفی در 25 مقوله به‌منظور تحقق دو هدف پژوهش سازماندهی شدند: در مورد هدف نخست، مهم‌ترین مؤلفه‌های تدوین شناسایی و چهار درون‌مایة دقت علمی، ماهیت آموزشی، مخاطب محوری و دقت نگارشی از میان آن‌ها به دست آمد و در مورد هدف دوم، مدلی طراحی گردید که براساس آن، مؤلفة شفافیت در بیان مطالب با سه درون‌مایة ماهیت آموزشی، دقت علمی و دقت نگارشی مشترک است. مؤلفه‌های همه‌جانبه‌نگری و ساختار علمی و منسجم با درون‌مایه‌های دقت علمی و ماهیت آموزشی و مقولة انتقال ارزش‌ها با درون‌مایه‌های ماهیت آموزشی و مخاطب‌محوری وجه اشتراک دارند.