ارزشیابی نظامهای اطلاعاتی: رویکردها، مدل ها و روش ها

doi
چکیده

هدف: هدف این مقاله بررسی رویکردها، مدل‌ها و روش‌های ارزشیابی نظام‌های اطلاعاتی است. در این راستا، جوانب و ابعاد نظام‌های اطلاعاتی و مسائل اساسی در ارزشیابی نظام‌های اطلاعاتی به عنوان مبانی تقسیم بندی رویکردها و روش‌های ارزشیابی ارائه شده‌اند. روش: این پژوهش به بررسی ادبیات و مرور تحقیقات مربوط به ارزشیابی نظام‌های اطلاعاتی به روش کتابخانه‌ای (سندی) می‌پردازد. در این راستا تحلیل ادبیات مربوطه و یکپارچه سازی تحقیقات انجام شده، مبنای ارائه یافته‌ها و تبیین نتایج است. یافته‌ها: بررسی ادبیات مربوط به ارزشیابی نظام‌های اطلاعاتی نشان می‌دهد که انواع روش‌ها و مدل‏های ارزشیابی با توجه به نوع نگرش به مسائل اساسی و مفروضات بنیادینی شکل می‌گیرند که محدودیت‌هایی و چالش‌هایی را بر طرق ارزیابی تحمیل می‌کند. مدل «زمینه-محتوا – فرآیند» چشم اندازجامعی ارائه می‌دهد که زمینه، محتوا و فرآیند را با چرایی، چگونگی، زمان و دیدگاههای ذینفعان، ترکیب کرده و نحوه تاثیرگذاری آن‌ها بر ارزشیابی یک نظام را انعکاس می‌دهد. به لحاظ نظری نیز این مدل، قواعد موجود در طرح‌های متنوع را در خود جای داده و قابلیت جذب روش‌های جدید را در خود دارد.