نقد کتاب کتابشناسی توصیفی ادبیات تطبیقی در ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی
2 عضو هیئت علمی و مدیر گروه علوم انسانی بنیاد دانشنامه نگاری ایران
doi
چکیده
کتابشناسیها در جایگاه اساسیترین منابع جستوجو و پژوهش، یاریگر محققان هستند و در این بین، کتابشناسیهایی که دربارة یک رشتۀ نوپا در کشورمان نگاشته میشوند، اهمیت دوچندان مییابند. کتابشناسی ادبیات تطبیقی در ایران اثر نعمتالله ایرانزاده و همکاران (1393)، از این حیث که آثار عملی و نظری این حوزه را در زبان فارسی نشان میدهد و جزو نخستین آثار در این زمینه است، کاری ارزشمند شمرده میشود. گردآورندگان در اثر یادشده بیش از هزار منبع و مدرک با گونهشناسیهای مختلف را استخراج و توصیف کردهاند. گردآوری چنین منابعی مانع از تکرار پژوهش در حوزۀ ادبیات تطبیقی خواهد شد. معرفی آثار دیدهنشده یا کمتر دیدهشده در این حوزۀ معرفتی، یکی دیگر از دستاوردهای این کتابشناسی است. بر اساس پژوهش حاضر و با بررسی تکتک مدخلهای اثر از جنبۀ صوری و محتوایی در کنار ارزشهای یادشده، کاستیهایی را میتوان در این اثر یافت: جامع نبودن کتابشناسی، ورود آثار نامرتبط با ادبیات تطبیقی به اثر، مشخص نبودن چارچوب زبانی کتابشناسی و محدود شدن آن به فارسی، ابهام و نقص در گونهشناسی مدارک موجود در کتابشناسی، یکدست نبودن در دادهپردازیهای کتابشناسی، فقدان یکدستی صوری و محتوایی در چکیدهها، مشخص نبودن معیار و ملاک انتخاب آثار بهعلت ابهام در تعریف چارچوبمند ادبیات تطبیقی برای این پژوهش، نبود منابع در انتهای اثر، و ضعف در نمایهها کاستیهایی هستند که میتوان با رفع آنها اثری جامعتر و منقحتر به جامعۀ علمی و پژوهشگران حوزۀ ادبیات تطبیقی عرضه کرد. در نوشتار پیش رو،ضمن تشریح مفصل موارد مذکور، در هر بخش، پیشنهادهایی برای بهبود کیفی اثر ارائه شده است.
