شناسایی، مقایسه و تحلیل گرایش‌های موضوعی غالب و غایب در کتاب‌های درسی دانشگاهی رشتة مطالعات برنامة درسی در ایران و جهان

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانش آموخته کارشناس ارشد برنامه‌ریزی درسی

doi
چکیده

در این پژوهش برای شناسایی و تحلیل گرایش‌های موضوعی کتاب‌های درسی دانشگاهی رشتة مطالعات برنامة درسی ایران و بررسی تطبیقی آن‌ها با کتاب‌های بین‌المللی، از روش توصیفی‌ـ تحلیلی استفاده شده ‌است. با روش نمونه‌گیری هدفمند، 28 کتاب لاتین و 28 کتاب فارسی از کلیة کتاب‌های منتشر شدة داخلی و خارجی با عنوان «مطالعات برنامة درسی» و «برنامه‌ریزی درسی» انتخاب شدند. در جمع‌آوری اطلاعات از چک‌لیست برگرفته از محورهای موضوعی دانشنامة ایرانی برنامة درسی استفاده شد. یافته‌ها حاکی از آن بودند که در کتاب‌های فارسی بر موضوعات سنتی و رایج رشتة مطالعات برنامة درسی از جمله نظریه‌های برنامة درسی، طراحی برنامة درسی به ویژه مؤلفة انتخاب محتوا و سازماندهی آن و ارزشیابی به‌ویژه ارزشیابی پایانی و تکوینی تأکید بیشتری شده است؛ در حالی که در کتاب‌های انگلیسی توزیع موضوعی بیشتری به چشم می‌خورد و به موضوعاتی مانند دیدگاه‌ها و گفتمان‌های معاصر، چالش‌های پیش روی برنامة درسی، فناوری و سیاست‌گذاری برنامة درسی، تربیت معلم، برنامة درسی حوزه‌های محتوایی، برنامه‌ریزی درسی سطوح تحصیلی و معرفی مشاهیر این رشته هم توجه شده است.