بررسی پایداری عملکرد دانه لاین‌های امیدبخش گندم دوروم با استفاده از ترکیب خصوصیات روش‌های AMMI و BLUP

نویسندگان
doi
10.22034/saps.2023.54991.2973
چکیده

چکیده اهداف: هدف از این تحقیق، انتخاب لاین‌های امیدبخش گندم دوروم از نظر پایداری و عملکرد دانه بالا با ترکیب روش‌های BLUP و AMMI و با استفاده از شاخص‌های مختلف مبتنی بر REML/BLUP بود. مواد و روش‌ها: در این تحقیق تعداد 20 ژنوتیپ گندم دوروم در پنج ایستگاه تحقیقاتی کرج، کرمانشاه، خرم‌آباد، دزفول و داراب در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 3 تکرار و در دو فصل زراعی (1400-1398) مقایسه شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که برهمکنش اثر متقابل ژنوتیپ × محیط برای عملکرد دانه معنی‌دار است. مقایسه میانگین‌های پیش‌بینی شده عملکرد دانه با روش BLUP و همچنین آماره‌های ‌HMGV، PRGV و HMRPGV نشان داد که ژنوتیپ‌های G10، G8، G18، G9 و G14 با داشتن بیشترین میانگین پیش‌بینی شده نسبت به سایر ژنوتیپ‌ها برتر هستند. برمبنای بای‌پلات نوع سوم، ژنوتیپ‌های G1، G8، G10، G18 و G19 با عملکرد بالاتر از متوسط کل و مقدار پایین WAASB، جزء ژنوتیپ‌های برتر بودند. بر مبنای بای‌پلات چند ضلعی ژنوتیپ‌های G19، G1 و G10 با کمترین شیب خط از پایداری بیشتری برخوردار بودند. بر مبنای نقشه حرارتیWAASB/GY ژنوتیپ‌های G8، G19، G18، G4، G10 و G1 به‌عنوان ژنوتیپ‌های برتر معرفی شدند. مقایسه بین آماره‌های پایداری و شاخص‌های مبتنی بر BLUP نشان داد انطباق بالایی بین نتایج آنها وجود دارد. نتیجه گیری: در مجموع با توجه به نتایج بیشتر روش‌های مبتنی بر BLUP و آماره‌های تجزیه پایداری، ژنوتیپ‌های G8، G10، G18 و G19 به‌عنوان ژنوتیپ‌های پایدار معرفی شدند و می‌توانند نامزد معرفی به‌عنوان رقم جدید باشند.