تحلیل شبکه هم‌تألیفی، مجلات و موضوعات هسته مقالات حوزة کتاب الکترونیکی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تهران

2 عضو هیئت علمی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه تهران

doi
چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی نویسندگان، مجلات، موضوعات هسته و ترسیم شبکه هم‌تألیفی نویسندگان حوزه کتاب الکترونیکی و نیز شناسایی میزان اهمیت این حوزه در طول زمان و همچنین شناسایی ذی‌نفعان اصلی کتاب الکترونیکی به نگارش درآمده است. در این پژوهش از روش پیمایشی و رویکرد علم‌سنجی و تحلیل شبکه‌های اجتماعی هم‌تألیفی به منظور آگاهی از الگوهای نامرئی روابط همکاری بین نویسندگان استفاده شده است. به منظور مصورسازی شبکه هم‌تألیفی و بررسی شاخص‌های مربوط نرم‌افزار نود ایکس اِل به کار رفته است. جامعه پژوهش، کلیه مقالات منتشرشده در حوزه کتاب الکـترونیـکـی در بـانـک اطـلاعـاتی ابسکو در فاصله سال‌های 2005ـ2011 است. با بررسی تعداد عناوین مقالات منتشر شده در بانک اطلاعاتی ابسکو می‌توان نتیجه گرفت، میزان اهمیت موضوعی کتاب الکترونیکی به مرور زمان در جهان تقریباً افزایش یافته است. همچنین بررسی شبکه اجتماعی حوزه موضوعی کتاب الکترونیکی نشان داد، شبکه همکاری نویسندگان این حوزه از انسجام پایینی برخوردار است. به‌علاوه مجلات پابلیشینگ ریسرچ کوارترلی1[1] و سریالز2[2] به عنوان مجلات هسته که بیشترین تعداد مقالات در این حوزه را به خود اختصاص داده‌اند، شناسایی شدند. از میان نویسندگان مقالات این حوزه فالتر، گویلمِت،‌ هارلند، هوگان، مارکر و پلنت بیشترین ارتباط را با نویسندگان دیگر    داشته‌اند. همچنین شش ذی‌نفع اصلی این حوزه با واکاوی پشتوانه انتشاراتی عبارت‌اند از: کاربر، ناشر، تجمیع‌کننده، فروشنده، کتابخانه و نویسنده. به نظر می‌رسد این پژوهش برای نخستین بار به بررسی شبکه هم‌تألیفی حوزه کتاب الکترونیکی و میزان اهمیت آن در سطح جهانی پرداخته است. [1]1.  Publishing Research Quarterly [2]2.  Serials