نیازسنجی واحد درسی «گویش‌شناسی» و ضرورت تدوین کتاب درسی دانشگاهی مربوط

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه زبان انگلیسی دانشگاه بیرجند

2 عضو هیئت علمی مرکز همکاریهای علمی و بین‌المللی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

doi
چکیده

زبانها و گویشهای در خطر، بسان آینه‌ای از فرهنگ و پیشینۀ تمدنی هر کشور، بخش مهمی از میراث معنوی و هویت ملی است. گویش‌شناسی اقدامی روشمند است که در ایران مطالعات آن پیشینۀ مفصلی ندارد و عمدتاً به پایان‌نامه‌های تحصیلی در زبان‌شناسی و چند شاخۀ دانشگاهی مرتبط محدود می‌گردد. با وجود آغاز این مطالعات دانشگاهی از حدود دهۀ 1340 شمسی، هنوز واحد درسی قطعی و فراگیر به نام «گویش‌شناسی» در برنامه‌ریزی آموزشی رشته‌های ذی‌ربط وجود ندارد و طبعاً تدوین کتاب درسی ویژه‌ای به این نام را سازمانهای مرتبط با نشر کتاب درسی دانشگاهی انجام نداده‌اند. مقاله حاضر، پس از مرور برخی توجهات بین‌المللی و تلاشهای علمی در این حوزه به معرفی اجمالیِ گویشهای ایرانی و شاخه‌های متنوع آن و در ادامه، به ارائه تصویری جامع از مطالعات داخلی آن می‌پردازد و نهایتاً پس از تبیین الگو و نمایاندن دشواریهای مسیر، درج واحد درسی گویش‌شناسی توصیه می‌شود تا در ادامه تدوین کتاب درسی مربوط توسط نهادهای مسئول به منظور اطمینان از ارائه هدفمند آن محقق گردد.