دگردیسی خدایان در ایلام باستان
نویسندگان
1 دانشیار گروه باستانشناسی، دانشگاه مازندران
2 دانشجوی دکتری باستانشناسی دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
تمدن ایلام مهمترین تمدن باستانی و بومی سرزمین ایران پیش از تشکیل حکومتهای آریایی ماد و هخامنشی است. این تمدن، با مرکزیت شوش، از حدود 3200 پم وارد عصر شهرنشینی شد و در 646 پم به دست آشوریها از صحنة تاریخ کنار گذاشته شد. یکی از مهمترین ارکان تمدن ایلامیان مذهب و جهانبینی خاص آنان است که با ساخت معابد، پیکرة خدایان، و مراسم و آیینهای مذهبی، مانند قربانی و نذورات، جلوهگر میشود. براساس مدارک و شواهد باستانشناختی، مذهب ایلامیان در گذر زمان بسیار دگرگون شده است؛ مهمترین وجه این دگرگونی را میتوان در اَشکال مختلف خدایان ایلامی بهطرزی آشکار مشاهده کرد. در مطالعة حاضر کوشش شده است، با تکیه بر شواهد باستانشناختی، سیر تحول اَشکال خدایان ایلامی از آغاز شکلگیری تا سقوط این تمدن در قالب ظاهر، حیوانات (دیوسانان)، ترکیب حیوان ـ حیوان، ترکیب انسان ـ حیوان، انسان، و سرانجام بهصورت ایزدانی مجرد و نادیدنی به نمایش گذاشته شود.