صفات مورفوفیزیولوژیکی، عملکرد دانه و روغن کلزا (Brassica napus L.) تحت تاثیر تنش خشکی و کودهای شیمیایی و زیستی

نویسندگان
doi
چکیده

چکیده اهداف: ارزیابی تأثیر تیمارهای کودی بر برخی صفات مورفوفیزیولوژیکی، اجزای عملکرد، عملکرد بوته و روغن کلزا (رقم دلگان) تحت سطوح مختلف فراهمی آب از اهداف این تحقیق بود. مواد و روش ها : دو آزمایش مزرعه­ای در سال های 1397 و 1398 به صورت کرت­های خرد شده بر اساس طرح بلوک­های کامل تصادفی در 3 تکرار انجام شد. سطوح آبیاری، آبیاری بعد از تبخیر 70 ، 100 ، 130 و 160 میلی­متر تبخیر از تشتک کلاسA به کرت­های اصلی و تیمارهای کودی F 0 : شاهد، F 1 : کود شیمیایی (نیتروژن و فسفر)، F 2 : تلقیح با باکتری­های تقویت کننده رشدگیاه (PGPR)، F 3 : ورمی­کمپوست و F 4 : تیمار تلفیقی (3/1 کود شیمیایی + 3/1 ورمی­کمپوست + تلقیح PGPR) به کرت­های فرعی اختصاص داده شدند. یافته ها: دمای برگ تحت تنش خشکی افزایش یافت، اما میزان نیتروژن و فسفر برگ‌های کلزا، درصد آب برگ، ارتفاع بوته، قطر ساقه، تعداد شاخه و برگ در بوته، طول و تعداد خورجین­ها در بوته، تعداد دانه در خورجین و بیوماس بوته و به تبع آنها عملکرد دانه کاهش یافتند. کاربرد تیمارهای کودی به­ویژه تیمار تلفیقی کودهای زیستی و شیمیایی (F 4 ) همه­ی این صفات را بهبود بخشید (بجز قطر ساقه) و منجر به افزایش عملکرد بوته کلزا بخصوص در تنش متوسط (I 3 ) و شدید (I 4 ) شد. درصد روغن نیز در تیمارهای تلقیح شده با باکتری محرک رشد بهبود یافت. نتایج: افزایش درصد روغن و عملکرد دانه در نهایت موجب افزایش عملکرد روغن گیاهان کلزا شد. بنابراین، می­توان نتیجه گرفت که ترکیب کودهای شیمیایی و زیستی می­تواند روشی مؤثر در بهبود عملکرد مزرعه ای و اقتصادی (روغن) گیاهان کلزا در شرایط تنش خشکی باشد.