فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهترجمه یکی از مهم‌ترین جلوه‌های تعامل علمی و فرهنگی میان اقوام و ملت‌هاست و ترجمۀ ادبی زمینه‌ساز انتقال اندیشه‌ها و آفرینش‌های ادبی از زبانی به زبانی دیگر است. مطالعۀ تاریخ ترجمه نه‌تنها به شناسایی تأثیرپذیری‌های متقابل ادبی کمک می‌کند، بلکه می‌تواند ابعاد جدیدی از تاریخ اجتماعی هر جامعه را نشان دهد. در تاریخ ترجمه به زبان فارسی دورۀ قاجار اهمیت ویژه‌ای دارد و ریشۀ جریان مدرن ترجمۀ ادبی در ایران به آن دوران بازمی‌گردد. در عصر قاجار رویکردهای تازه‌ و جریان‌ها و نهادهای نوینی در حوزۀ ترجمه شکل گرفتند و زبان‌های جدیدی، از جمله زبان فرانسوی، به طور جدی وارد برنامه‌های ترجمه شدند. در شاخۀ ترجمۀ ادبی، متن مبدأ بخش بزرگی از آثار ادبی ترجمه‌شده در دورۀ قاجار به زبان فرانسوی بوده است و این زبان پرنفوذترین زبان خارجی جدید در ایران آن دوران بوده است.هدف این پژوهش دستیابی به پاسخ این پرسش است که علت گسترش زبان فرانسه در دورۀ قاجار، پیش از مشروطیت، چه بوده است. وضعیت فرانسه در قرن نوزدهم میلادی، جایگاه این کشور در حوزۀ سیاست و ‌فرهنگ، ویژگی‌های خاص تاریخ رابطۀ ایران و فرانسه، ویژگی‌ها و کارکردهای زبان فرانسوی، گرایش طبقۀ اشراف قاجاری و نخبگان به یادگیری این زبان و نقش نهادهایی چون مدرسۀ دارالفنون، مدارس فرانسوی و دارالترجمۀ ناصری مهم‌ترین عواملی هستند که با بررسی آن‌ها می‌توان به پاسخ این پرسش دست یافت.