شبیه‌سازی تحلیل پویای تعامل بازارهای کربن و برق در ایران

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 دانشیار گروه مدیریت دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

4 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.48308/jem.2025.238120.1963
چکیده

به دلیل سهم به شدت بالای سوخت‌های فسیلی در سبد سوخت برق تولیدی نیروگاه‌های ایران، مدیریت آلودگی در بخش نیروگاهی ضروری است. این مقاله با توجه به اهمیت انتشار کربن، رابطه میان جفت بازارهای کربن و برق را به شکلی پویا بررسی کرده و سناریوهایی را در جهت تحلیل تعامل این جفت بازار مورد بررسی قرار داده است. نوآوری مقاله در تحلیل پویای تعامل جفت بازارهای کربن و برق در ایران، با تمرکز بر شرایط خاص کشور و استفاده از سناریوهای مختلف، است. تحلیل سناریوهای شبیه‌سازی‌شده نشان می‌دهد که بازارهای کربن و برق در ایران به‌طور عمیقی به یکدیگر وابسته‌اند و عواملی مانند قیمت گاز، مالیات کربن، ضریب انتشار و تقاضای برق بر هر دو بازار تأثیر متقابل دارند. افزایش قیمت گاز یا مالیات کربن هزینه‌های تولید برق را بالا برده و در نتیجه قیمت برق و تقاضا برای سهمیه‌های کربن را افزایش می‌دهد، که این امر به کارایی بیشتر بازار کربن در کاهش انتشار کمک می‌کند. از سوی دیگر، رشد تقاضای برق و ضریب انتشار، فشار بیشتری بر بازار کربن وارد کرده و نیاز به سرمایه‌گذاری در انرژی‌های پاک و فناوری‌های کاهش انتشار را برجسته می‌سازد. برای تحقق اهداف کاهش انتشار و پایداری، مجموعه‌ای از سیاست‌های هم‌افزا شامل ترویج انرژی‌های تجدیدپذیر، اصلاح قیمت‌گذاری برق، حذف یارانه‌های سوخت فسیلی، تقویت بازار کربن و مدیریت تقاضا پیشنهاد می‌شود که می‌تواند منجر به کاهش وابستگی به منابع فسیلی و توسعه برق پایدار شود.