نسبت نظر و عمل در تاریخ‌پژوهی زرین‌کوب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ ایران دورۀ اسلامی/ دانشگاه شهید بهشتی

2 استادیار گروه تاریخ/ دانشکدۀ ادبیات دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

تأسیس رشتة تاریخ در نظام دانشگاهی ایران اگرچه هم‌چون الگوی اروپایی‌اش، از حیث دست‌یابی به اطلاعات و داده‌های تاریخی مشکل نداشت، برخلاف آن از همان ابتدا با مسائل متعددی در عرصة نظری و اصول و قواعد عملی مبتنی بر آن، در تاریخ‌پژوهی و تولید دانش تاریخ، روبه‌رو شد. عبدالحسین زرین‌کوب با درک این مسئله و طرح سؤال از فایده و کارکرد تاریخ، بر آن شد تا با دادن پاسخ‌های نظری مناسب و تحکیم اساس نظری و فکری آن و مطرح‌ کردن روش مناسب در پژوهش تاریخی، جایگاهی رفیع برای تاریخ و تاریخ‌پژوهی فراهم سازد. یافته‌های این تحقیق بر اساس روش تحلیل گفتار نشان می‌دهد که پرسش‌های فلسفی زرین‌کوب دربارة تاریخ، نه‌تنها پاسخ‌های درخور و مناسب نیافتند، بلکه اصول و قواعد عملی منتج از آن‌ها نیز در تاریخ‌پژوهی وی حضور اصیل و شایسته‌ای نداشتند و درنتیجه در تاریخ‌پژوهی وی شکافی عمیق میان نظر و عمل پدیدار شد.