ترکیب عناصر غذایی، میزان اسانس و مقدار تیمول گیاه دارویی مرزه (Satureja hortensis L.) مایه زنی شده با Azospirillum irakense و Pseudomonas putida در سطوح مختلف نیتروژن

نویسندگان
doi
چکیده

مرزه با نام علمی Satureja hortensis L.، جزء گیاهان دارویی بوده و اسانس و ترکیبات این گیاه با خاصیت ضد باکتری و ضد قارچ در پزشکی و صنایع غذایی نیز مهم است. در یک آزمایش گلدانی اثر باکتری­های Azospirillum irakense (A) و Pseudomonas putida (P) و سطوح نیتروژن شامل عدم مصرف نیتروژن (N 0 )، مصرف 80 میلی­­گرم در کیلوگرم (N 1 ) و مصرف 160 میلی­­گرم در کیلوگرم (N 2 ) بر جذب عناصر غذایی، تولید اسانس و مقدار تیمول در اسانس مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که هر دو باکتری بر درصد اسانس اثر مثبت و معنی­دار داشته و موجب افزایش آن شدند.  مقدار اسانس، در حضور باکتری A + ))، 832/0 درصد بوده و نسبت به عدم حضور باکتری (A - )، 79 درصد و در حضور باکتری (P + ) نسبت به عدم حضور باکتری (P - )، 35 درصد افزایش یافت. مصرف کود نیتروژن موجب افزایش درصد اسانس گردید ولی این افزایش در تیمار N 2 کاهش معنی­داری یافت. هرچند هر دو باکتری و کود نیتروژن باعث افزایش مقدار تیمول شدند، ولی این افزایش از نظر آماری معنی­دار نبود. مایه زنی با باکتری A. irakense غلظت نیتروژن بخش هوایی را 14/9% افزایش داد. حضور باکتری P. putida و A. irakense به ترتیب غلظت پتاسیم بخش هوایی و ریشه را 4/11% و 86/18% افزایش دادند. حضور باکتری ­ A. irakense باعث کاهش غلظت عناصر فسفر و کلسیم در بخش هوایی و باکتری P. putida ، غلظت فسفر بخش هوایی و ریشه را به ترتیب 55/21% و 52/43% افزایش داد.