شناسایی مشکلات بهداشت محیط و ایمنی در مدارس ابتدایی از دیدگاه خبرگان حوزه بهداشت مدارس

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه قم. قم. ایران

2 کارشناس ارشد آموزش ابتدایی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم. قم. ایران

doi
10.22038/jreh.2025.90892.1728
چکیده

زمینه و هدف: هدف این مطالعه شناسایی مشکلات اصلی حوزه سلامت، بهداشت محیط و ایمنی در مدارس ابتدایی است که بر اهمیت حفظ محیط آموزشی سالم برای سلامت جسمی و روانی دانش‌آموزان تأکید دارد. شناسایی این مسائل برای توسعه راهکارهای مؤثر در بهبود شرایط بهداشت محیط مدرسه‌ و ارتقای سلامت کلی دانش‌آموزان ضروری است. مواد و روش‌ها: پژوهش از نظر هدف کاربردی بود که با رویکرد کیفی و با روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه‌ی آماری پژوهش شامل خبرگان حوزه‌ی بهداشت مدارس (شامل اساتید دانشگاه، مدیران و کارشناسان دفتر سلامت و تندرستی مناطق آموزش و پرورش، مراقبین و مدیران مدارس با سابقه) بودند که با استفاده از نمونه‌گیری غیرتصادفی هدفمند ملاک‌محور 13 نفر از خبرگان به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته بود. اعتبار یافته‌های حاصل از مصاحبه‌ها بر اساس شاخص کاپا (0/72) مورد تایید قرار گرفت. جهت تحلیل یافته‌ها از روش تحلیل مضمون استفاده شد.یافته‌ها: برای تعیین مشکلات حوزه‌ی بهداشت محیط و ایمنی مدارس ابتدایی از تحلیل مصاحبه‌ها 1 مضمون فراگیر (مشکلات حوزه‌ی بهداشت محیط و ایمنی در مدارس ابتدایی)، 4 مضمون سازمان‌دهنده (ضعف بهداشت فردی؛ ضعف بهداشت محیطی مدارس؛ ضعف تسهیلات بهداشتی مدارس؛ و ضعف وضعیت ایمنی مدارس)، 8 مضمون پایه و 18 خرده مقوله استخراج و شناسایی شد. برای شناسایی راهکارها نیز 1 مضمون فراگیر (راهکارهای حل مشکلات حوزه‌ی بهداشت محیط و ایمنی در مدارس ابتدایی)، 3 مضمون سازمان‌دهنده (آموزش بهداشت؛ بهبود تسهیلات بهداشتی مدارس؛ و بهبود وضعیت ایمنی مدارس)، 8 مضمون پایه و 22 خرده مقوله به‌دست آمد.نتیجه‌گیری: لازمه‌ی اولیه‌ی توسعه ایمنی، بهداشت و سلامت دانش‌آموزان مدارس ابتدایی برای بازدهی مطلوب تلاش‌های آموزشی و پرورشی معلمان و مربیان به مسائلی هم‌چون بهداشت فردی؛ بهداشت محیطی؛ و وضعیت ایمنی مدارس برمی‌گردد که همواره نیازمند پایش و مراقبت جدی است.