مطالعه تطبیقی آثار ناشی از نوسان قیمت در قراردادها تحلیل مقایسه ای ایران و فیدیک با رویکردی بر فقه

نویسندگان

1 دکتری فقه و‌ مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

2 کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه تهران، دانشکدگان فارابی، قم، ایران.

doi
10.22034/ejs.2025.512554.2056
چکیده

زمینه و هدف: هدف اصلی این مطالعه، بررسی و تحلیل آثار ناشی از نوسان قیمت در قراردادها با رویکردی تطبیقی بین حقوق ایران و قراردادهای فیدیک، همراه با نگرشی فقهی است. این بررسی شامل شناسایی و مقایسه راهکارهای حقوقی جبران خسارت‌های احتمالی ناشی از نوسانات قیمت در هر دو نظام حقوقی و قراردادی است. مواد و روش‌ها: این تحقیق از نوع نظری بوده و به روش توصیفی – تحلیلی نگارش یافته است. ملاحظات اخلاقی: در این تحقیق، صداقت، اصل امانتداری و بی‌طرفی و نیز اصالت اثر، رعایت شده است. یافته‌ها: حقوق ایران و قراردادهای فیدیک هر دو مکانیسم‌هایی برای مقابله با آثار ناشی از نوسان قیمت در قراردادها دارند، اما رویکردها و جزئیات اجرایی آن‌ها تقریباً یکسان است. نتیجه: در حقوق ایران، که متأثر از فقه می‌باشد، ادلۀ فقهی، نظیر قاعده لاضرر و مصلحت، دلیل عقل و بناء عقلا، می‌تواند مبنایی برای تعدیل قراردادها و جبران خسارت در شرایط نوسان شدید قیمت باشند. از سوی دیگر، قراردادهای فیدیک معمولاً شامل بندهای تعدیل قیمت هستند که به طرفین اجازه می‌دهند در صورت بروز نوسانات قابل توجه در قیمت‌ها، شرایط قرارداد را بازنگری کنند.