فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

وجه مقوم و جوهر اصلی معرفت تاریخی نقد است و اجرای دقیق آن بازسازی گذشته را بر مبنای روایات معتبر تضمین می‌کند. درواقع دست‌یابی به فواید تاریخ، به‌مثابۀ منبعی معرفتی، وابسته به وثاقت داده‌ها و اعتبار رویدادهای آن است و مورخ، برای اعتبارسنجی مدارک و شواهد تاریخی، به نقدافزارهایی نیاز دارد تا معیارهای شناسایی و تشخیص صحیح و سقیم را در اختیار او قرار دهد. مقالۀ حاضر، ضمن درنظرداشتن اهمیت مبحث نقد تاریخی، با هدف معرفی نقدافزارهای کارآمد در این حوزه و ارزیابی قابلیت‌های آنان در خوانش متون و کاوش در میزان اصالت و وثاقت آن‌ها نگاشته شده است. این بررسی نشان‌دهندۀ ماهیت فرارشته‌ای نقد تاریخی و نقش مهم تعاملات بین‌رشته‌ای در تاریخ است. در نوشتار حاضر مصادیقی از دستاوردهای علومی چون شیمی، زمین‌شناسی (در مبحث عمرسنجی و تاریخ‌گذاری آثار مادی)، حدیث (قواعد و احکام مربوط به ترجیح و تعدیل)، و منطق (ضوابط مربوط به خطا‌سنجی و مبحث مغالطات)، که در نقد تاریخی کاربرد دارند، انتخاب شده‌اند تا تبیین مباحث به شیوه‌ای مستدل انجام شود.