پیشنهاد یک شاخص برای تحریم‌های اقتصادی و بررسی اثر آن بر تورم

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48308/jem.2025.237359.1949
چکیده

یکی از چالش‌های اصلی که اقتصاددانان هنگام مطالعه تحریم‌های اقتصادی با آن مواجه می‌شوند، شاخص‌سازی تحریم‌هاست. بدون داشتن یک شاخص مشخص که اثرات تحریم را به وضوح نشان دهد، الگوسازی‌های اقتصادی نتایج قابل اطمینانی ارائه نمی‌دهند. این مقاله به کمی‌سازی اثرات تحریم‌ها علیه اقتصاد ایران بر شاخص تورم مصرف‌کننده در دوره زمانی 2022-1979 می‌پردازد. به این منظور با استفاده از محاسبات، یک شاخص کمی برای سنجش قدرت تحریم‌ها و مقایسه‌ی شدت آن‌ها با یکدیگر مورد استفاده قرار گرفت. سپس با بکارگیری الگوی خودرگرسیون برداری ساختاری و الگوی تصحیح خطای برداری ساختاری، اثرات تحریم‌ها بر تورم در اقتصاد ایران و میزان آن از سایر عوامل مؤثر تفکیک گردید. تلاش اصلی این مقاله پاسخ به این پرسش است که آیا تحریم‌ها بر تورم در اقتصاد ایران اثر دارند ؟ نتایج حاکی از آن است که در بلندمدت به صورت متوسط اثر تحریم‌ها 9/7 درصد در افزایش شاخص سطح عمومی قیمت مصرف‌کننده (تورم) موثر بوده است. این موضوع نشان می‌دهد سیاستگذار در هدفگذاری تورم علاوه بر متغیرهایی مانند حجم نقدینگی، نرخ بهره و نظایر آن باید به کمی‌سازی شدت تأثیرگذاری تحریم‌ها توجه ویژه نماید.