تحلیل زمان- فرکانس درجه عبور قیمت نفت و نوسان‌های آن به تورم در ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی، اقتصاد و حسابداری دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 کارشناس‌ارشد گروه اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی، اقتصاد و حسابداری دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی، اقتصاد و حسابداری دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.48308/jem.2025.236195.1929
چکیده

یکی از ویژگی‌های کشورهای صادر‌کننده نفت نظیر ایران، وابستگی ساختار اقتصادی به درآمدهای حاصل از صادرات نفت است که این وضعیت موجب تأثیرپذیری اقتصاد ایران از شرایط رکود یا رونق حاکم بر اقتصاد جهانی می‌گردد. در این حالت، نوسانات شدید قیمت نفت می‌تواند تورم را تحت تأثیر قرار دهد. در این تحقیق ویژگی‌های زمان-فرکانس رابطه قیمت نفت-تورم و تلاطم قیمت نفت-تورم با رویکرد تحلیل موجک و با استفاده از داده‌های ماهانه طی دوره زمانی 2020-1980 بررسی می‌شود. نتایج نشان می‌دهد که در کوتاه‌مدت همبستگی مثبت، هم‌فاز و معنادار بین قیمت نفت و تورم وجود دارد. با این وجود در برخی سال‌ها، همبستگی منفی‌ و غیر هم‌فاز برقرار بوده است به طوریکه با گذشت زمان و در میان‌مدت و بلند مدت همبستگی بین دو سری از میان رفته است. همچنین همبستگی مثبت و معنادار بین نوسان قیمت نفت و تورم وجود دارد و پس از کنترل اثر رشد نقدینگی، همبستگی قیمت نفت و نوسانان آن با تورم تشدید شده است. لذا پیشنهاد می‌شود وابستگی کشور به درآمدهای نفتی به حداقل مقدار ممکن کاهش یابد.