کاربرد دکترین مسئولیت به حمایت، در حقوق بین‌الملل پاسخ به حوادث

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
10.22059/jplsq.2016.59470
چکیده

درحالی‌که در شرایط جنگی، امداد به آسیب‌دیدگان با استناد به مقررات الزام‌آور حقوق بشردوستانه اغلب به سهولت صورت می‌گیرد، مقررات مشابهی در شرایط حوادث طبیعی وجود ندارد و خلأ قانونی در این مورد، زمینۀ سوءاستفاده از اصول سنتی حاکمیت و عدم مداخله برای جلوگیری از امدادرسانی بین‌المللی را فراهم می‌سازد. در این میان، حقوق بین‌الملل پاسخ به حوادث به‌عنوان رشته‌ای نوظهور از حقوق بین‌الملل عمومی، به‌دنبال رهیافتی بر مبانی ارائۀ کمک‌های بشردوستانه در چنان حوادثی است و دکترین مسئولیت به حمایت، زمینۀ مناسبی بدین منظور به‌نظر می‌رسد. از سوی دیگر، جامعۀ بین‌المللی در مورد قابلیت اعمال دکترین مسئولیت در وضعیت بروز حوادث طبیعی به اجماع نرسیده است و با این حال، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که حتی در فرض امکان حصول اجماع جامعۀ بین‌المللی مبنی بر شمول این دکترین به حوادث طبیعی نیز، به‌خودی‌خود، تحول شایان توجه و اثربخشی در امدادرسانی بین‌المللی به آسیب‌دیدگان از چنان حوادثی ایجاد نخواهد شد.