حقوق بین‌الملل فضا و ضرورت حفظ محیط زیستِ فضایی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل، دانشگاه نانت، فرانسه

doi
10.22059/jplsq.2016.59478
چکیده

 تاریخ توسعۀ حقوق بین‌الملل فضا نشان می‌دهد که در زمان انعقاد پنج معاهدة اصلی در زمینة حقوق فضا، مسائلی مانند استفادة صلح‌آمیز و بهره‌برداری از فضا و مسئولیت دولت‌ها در قبال فعالیت‌های فضایی، مباحث غالب و اساسی در این زمینه بوده و حفظ محیط فضا امری فرعی و ثانوی تلقی شده است. با این حال، اکنون کشورها به این نتیجه رسیده‌اند که حفظ فضا برای ادامة فعالیت‌های فضایی امری ضروری است. هر گونه بهره‌برداری و استفاده از فضا و هر گونه توسعه و پیشرفتی که با استفاده از فضا و فناوری‌های فضایی حاصل می‌شود، باید به‌صورت کاملاً متعادل، به دور از هر گونه افراط و با در نظر گرفتن این مسئله باشد که آیندگان نیز از حق استفاده و بهره‌مند شدن از این محیط برخوردارند. استفادة نسل حاضر نباید به‌گونه‌ای باشد که به آلودگی جبران‌ناپذیر محیط فضا و در نتیجه مشکل شدن امکان بهره‌مندی از آن یا بلااستفاده شدن آن بینجامد. برای جلوگیری مؤثر از آلودگی ناشی از پسماندهای فضایی و منابع نیروی هسته‌ای در محیط ماورای جو، راهکارهای مختلفی وجود دارد که از ‌جمله می‌توان از تهیۀکنوانسیون چارچوب و در صورت لزوم پروتکل‌های الحاقی، استفاده از اصول زیست‌محیطی همچون توسعۀ پایدار و در نهایت تأسیس آژانس فضایی بین‌المللی نام برد.