پیش‌بینی نرخ ارز با استفاده از الگوریتم‌های فراابتکاری

نویسندگان

1 پژوهشگر اقتصاد کشاورزی، مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران

2 دانشیار اقتصاد کشاورزی، مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران

doi
10.48308/jem.2025.237458.1952
چکیده

اتخاذ سیاست‌های نرخ ارز مناسب در کشورهای در حال توسعه، همواره بحث برانگیز است. سیاست‌گذاران پولی به منظور جلوگیری از زیان‌های ناشی از تغییرات نرخ ارز، درصدد یافتن روشی مناسب برای پیش‌بینی نرخ ارز بوده‌اند. حال آنکه ویژگی‌های سیاسی، اقتصادی نرخ ارز باعث رفتار پیچیده و غیرخطی آن شده و نشان از عملکرد بهتر این الگو‌ها در پیش‌بینی است. در این پژوهش با استفاده از الگوریتم‌های فراابتکاری الگوی بهینه نرخ ارز شبیه‌سازی شد. بدین منظور از 257 داده ماهانه نرخ ارز، نرخ تورم، قیمت نفتی سبد اوپک و نرخ سکه تمام بهار آزادی در بازه زمانی آذرماه 1379 لغایت اسفندماه 1400، استفاده گردید. ابتدا داده‌ها به دو دسته آموزش و آزمایش تقسیم شدند. هر یک از الگوریتم‌های فراابتکاری برای 24 ماه آینده از پارامترهای مربوط به هر الگوریتم اجرا شد. مقادیر ضرایب خطا، پس از رسیدن به ملاک توقف ثبت و نهایتا بهترین الگوریتم، بر اساس بیشترین همگرایی انتخاب شد. نتایج نشان داد الگوریتم ازدحام ذرات در تعداد و تکرار پایین همگرایی بسیار مطلوبی داشته و دارای عملکرد دقیق‌تری در پیش‌بینی نرخ ارز است. با توجه به این که الگوریتم‌های فراابتکاری قادر به بهینه‌سازی فرآیندهای مختلف مانند مدیریت زمان، منابع و تسهیل کردن برنامه ریزی روزانه هستند، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گزاران از این الگوریتم جهت پیش‌بینی نرخ ارز استفاده کنند.