نقش هوشمندی و تدبیر سیاسی حکومتگران در ایجاد امنیت و توسعۀ جامعه (مطالعۀ موردی حکومت ترکان خاتون قراختایی در کرمان)

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

doi
چکیده

حکومت قراختاییان کرمان هم‌زمان با حملۀ مغول به ایران شکل گرفت و دورۀ اوج آن در زمان ترکان خاتون بود. تاریخ ایران در دورۀ حکومت ترکان خاتون شاهد پیشرفت‌های اقتصادی و فرهنگی در کرمان است و از وجود امنیت در این برهه از زمان در آنجا حکایت دارد. اگر امنیت، ایجاد شرایط مطلوب سیاسی برای دستیابی به اطمینان خاطر از حفظ و بقای ارزش‌ها و برقراری آرامش و رفاه در جامعه دانسته شود، رشد اقتصادی و فرهنگی کرمان در زمان ترکان خاتون می‌تواند به‌عنوان عوامل پنهان در مفهوم امنیت، نشان‌دهندۀ وجود آن در جامعۀ کرمان باشد. این مقاله در صدد است تا چگونگی و چرایی دستیابی به امنیت و نقش آن در توسعۀ اقتصادی و فرهنگی این دیار را دریابد. فرض بر آن است که ترکان خاتون به اقتضای هوشمندی سیاسی و درک شرایط زمانی و مکانی، شناخت موقعیت سیاسی و استفادۀ بهینه از سنت‌ها و روش‌های معمول، توانسته بود امنیت را در کرمان برقرار کند و با اجرای برنامه‌های اقتصادی مهمی از جمله سنت وقف، موجب مهاجرت گروهی از دانشمندان و عالمان ایرانی، به‌ویژه از ماوراءالنهر و فارس به کرمان شده و این منطقه را در آن برهۀ خاص از زمان به یکی از کانون‌های علمی ایران تبدیل کرده بود.