نگرش هویتی ابوریحان بیرونی

نویسندگان

1 دانش‌آموختة دکتری دانشگاه تربیت مدرس، تاریخ

2 استادیار دانشگاه تربیت مدرس

3 استاد دانشگاه تهران

4 استادیار دانشگاه تهران

doi
چکیده

تغییرهای عمیق، ساختاری و چندبعدی که در پی فتح ایران رخ نمود، برخی از مهم‌ترین عنصرهای تشکیل‌دهندۀ هویت ایرانی در عهد باستان را دگرگون کرد یا به نابودی کشاند. با از میان رفتن برخی از این عوامل مانند سرزمین‌‌/جغرافیا و دولت ایرانی و در پی آنها تغییر یکی از مهم‌ترین پایه‌های هویت ایرانی در عهد باستان یعنی دین، هویت ایرانی دچار بحران شد. ایرانیان را با توجه به پاسخی که به بحران پیش رو دادند می‌توان به سه دستۀ ایران‌گرایان، اسلام‌گرایان و ایران ـ‌ اسلام‌گرایان تقسیم کرد. این مقاله ضمن برشمردن مهم‌ترین ویژگی‌های اسلام‌گرایان، به بررسی نگرش هویتی ابوریحان بیرونی پرداخته و هویت اسلامی این دانشمند ایرانی را با توجه به آثارش نشان داده است.