بررسی اثر تفاوت در ساختار اقتصاد بر تفاوت‌ اشتغال بین استان‌ها: رهیافت تحلیل تجزیه ساختاری فضایی

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد گروه اقتصاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

doi
10.48308/jem.2024.236217.1930
چکیده

هدف این مطالعه بررسی اثر تفاوت در ساختار اقتصاد بین استان‌های مختلف کشور با میانگین کشور بر تفاوت‌ اشتغال در بین آن‌ها است. برای این منظور از تکنیک تجزیه ساختاری فضایی در الگوی داده- ستانده بین دو منطقه استفاده شده است و اثر سه عامل تفاوت در ساختار تکنولوژیکی تولید (یا روابط بین بخشی)، تفاوت در ضرایب اشتغال (اشتغال به ازای هر واحد تولید) و تقاضای نهایی بر تفاوت اشتغال در مناطق مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج مطالعه نشان داده است که اثر تفاوت در تقاضای نهایی استان‌ها سهم و اثر بیشتری از نظر قدرمطلق در تفاوت اشتغال بین مناطق به جز استان‌های کرمان، آذربایجان غربی، بوشهر، هرمزگان، گیلان و البرز دارد. بر این اساس تقاضای نهایی، در 8 استان اثر مثبت و در 23 استان اثر منفی داشته است. استان «تهران» بیشترین اثر مثبت و استان چهارمحال بختیاری بیشترین اثر منفی نسبت به میانگین کشور را تجربه کرده‌اند. اثر تفاوت در ضرایب اشتغال در 22 استان مثبت و در 9 استان دیگر منفی است. اثر تغییر روابط بین بخشی در 7 استان مثبت بوده و موجب بیشتر بودن اشتغال این استان‌ها نسبت به میانگین کشور شده است. بیشترین اثر مثبت هر سه عامل بر بخش «سایر صنایع» (همه صنایع به جز غذایی و پوشاک و منسوجات) است.