بررسی عرضی – ملی عوامل کلان مؤثر بر توسعه علمی
نویسندگان
1 گروه جامعه شناسی دانشگاه شهید بهشتی
2 گروه جامعه شناسی دانشگاه اصفهان
doi
چکیده
این پژوهش بر اساس یک مفهوم چهار بعدی از جامعه شکل یافته است. این مفهوم برای جامعه چهار نظام اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی قایل است. در این تحقیق، چهار فرضیه اساسی در ارتباط با توسعه علم مطرح شده است. در فرضیه اول بین سطح توسعه اقتصادی و رشد علوم تجربی ارتباط متقابل وجود دارد. فرضیه دوم توسعه سیاسی، به ویژه آزادی سیاسی و مدنی، را مایه رونق علـمی می داند. در فرضـیه سـوم توسعه فرهـنگی زمینه سـاز توسعه عـلمی تلقی می شود و بالاخره، در فرضیه چهارم گفته شده است که توسعه اجتماعی هر جامعه، از طریق فراهم کردن سرمایه اجتماعی جدید زمینه را برای رشد علمی آن مهیا می سازد. این فرضیه ها در یک مطالعه عرضی- ملی، بر اساس نمونه ای از 150 کشور جهان، آزمون شده اند. نتایج تحلیلهای رگرسیونی چندگانه و الگوسازی معادلات ساختاری چهار فرضیه مذکور را تأیید می کنند. درضمن، در این مطالعه یک الگوی خاص از روابط میان چهار متغیر اصلی با توسعه علم متغیر وابسته یافت شد. بر اساس نتایج این پژوهش چند پیشنهاد اساسی برای توسعه علم ارائه شده است.
