طراحی محتوای آموزشی با موضوع کشف پرتو ایکس و توسعه روشهای طیف سنجی پرتو ایکس با نگاه خودآموز و تاریخی

نویسندگان

1 گروه شیمی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد آموزش شیمی، گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران

doi
چکیده

این پژوهش با هدف طراحی محتوا درباره تاریخچه‌ی کشف پرتو ایکس و توسعه روش‌های طیف‌سنجی انجام شده است. روش پژوهش کاربردی-توصیفی و از نظر روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای و ابزار آن فیش‌های کاغذی بوده است. به طور کلی می­توان گفت در قرن 19 دانشمندان بسیاری به مطالعه عبور الکتریسیته از جامدات، مایعات، گازها و خلاء علاقه‌مند شده بودند که در حاشیه این پژوهش‌ها پرتو کاتدی کشف شد. پس از آن آزمایشات بسیاری برای بررسی ماهیت این پرتوها صورت گرفت و هنگامی که در سال  1895برد این پرتوها در هوا بررسی می‌شد بصورت تصادفی پرتو ایکس کشف شد. پزشکان از ماهیت پرتو ایکس شگفت زده شدند و از آن برای بررسی بدن انسان و تشخیص و درمان بیماری‌ها و فیزیکدان‌ها از آن برای بررسی ساختار بلورها و اتم‌ها استفاده کردند. در سال 1896 با ساخت آشکارساز برای این پرتوها، توانستند شدت پرتوها را  اندازه‌گیری کنند. در سال‌های 1909-1905 پرتوهای ایکس مشخصه اتم، کشف و مطالعه شدند. پس از آن طی آزمایشاتی ماهیت الکترومغناطیسی آن‌ها اثبات شد. در سال 1913 این پرتوها به‌عنوان روشی استاندارد در شناسایی بلورها مورد استفاده قرار گرفتند. در دهه 1920 طیف‌سنج-های جدیدی برای اندازه‌گیری و تشخیص ساختار ماده بوجود آمدند و در سال 1956 با طیف‌سنجی پرتو ایکس ساختار مارپیچی رشته­های DNA  در سلول‌ها کشف شدند.