هزینههای اقتصادی مرگهای ناشی از آلودگی هوا در ایران
نویسندگان
1 استادیار جمعیت شناسی، مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران
doi
10.22034/jpai.2025.2049496.1393چکیده
آلودگی هوا نه تنها یک خطر بزرگ برای سلامتی است، بلکه هزینههای اقتصادی قابلتوجهی به دنبال دارد. این هزینهها شامل هزینههای مستقیم و غیرمستقیم پزشکی و همچنین کاهش بهرهوری ناشی از عوارض ناشی از آلودگی هوا و مرگومیر زودرس است. در این مطالعه تلاش میشود تا با استفاده از رویکرد سرمایه انسانی و روش سالهای از دست رفته زندگی مولد بالقوه و هزینه بهرهروی از دست رفته، هزینههای ناشی از کاهش بهرهوری متأثر از مرگومیر زودرس ناشی از آلودگی هوا در ایران در سال 1398 محاسبه شود. دادههای مورد استفاده، مرگومیر ناشی از آلوگی هوا بر حسب سن و جنس در ایران برای سال 1398 بود که توسط مطالعه جهانی بار بیماریها (2019) منتشر شده است. نتایج مطالعه حاکی از این است که در سطح نرخ تنزیل 8.5 درصد، مجموع هزینه بهرهوری از دست رفته، معادل 2۹۳ میلیون دلار است که این رقم برای مردان حدود 201 میلیون دلار و برای زنان حدود 92 میلیون دلار محاسبه شده است. هزینههای مرگومیر ناشی از آلودگی هوا برای مردان بسیار بیشتر از زنان برآورد شده است. با توجه به اینکه برای تمامی افراد از سرانه تولید ناخالص یکسانی استفاده شده است، تفاوت بهدست آمده را نمیتوان به تفاوت دستمزد مرد و زن نسبت داد؛ بلکه احتمالا این تفاوت ناشی از حضور بیشتر مردان در فضای باز و قرارگیری بیشتر در معرض آلودگی میباشد و همچنین مرگمیر بالاتر مردان در سنین بهرهوری و فعالیت، از دیگر عواملی است که باید برای تبیین این اختلاف بدان اشاره نمود.