فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مهاجرت از ایران به دلیل شتاب آن در یک دهه اخیر نیازمند بررسی عوامل مؤثر بر آن است. زیرا اغلب مهاجران، جوانان و تحصیل‌کردگان هستند که خروج آنان می‌تواند مشکلات اقتصادی، اجتماعی و جمعیتی به همراه داشته ‌باشد. تحقیق حاضر در پی آن است تا مهم‌ترین عوامل مؤثر بر پدیده مهاجرت از ایران به کشورهای اصلی مقصد مهاجرت با تاکید بر سه عامل کلیدی تورم، بیکاری و بی‌ثبات سیاسی را شناسایی نماید. برای این منظور، عوامل مؤثر بر مهاجرت بین‌المللی از ایران طی دوره 2010-2021 به روش گشتاورهای تعمیم‌یافته دو مرحله‌ای، برآورد گردید. براساس نتایج حاصل از برآورد، شاخص تورم، بیکاری و بی‌ثباتی سیاسی در ایران، و رشد اقتصادی در کشورهای مقصد مهاجرت از عوامل انگیزشی مهاجرت بودند در حالی‌که، بهبود شاخص توسعه انسانی و افزایش درآمد سرانه ایران از عوامل بازدارنده‌ی مهاجرت بودند. شایسته است که سیاست‌گذاران پولی کشور در یک نگرش جامع، تورم را نه فقط کاهش ارزش پول ملی، بلکه از دست دادن مشاغلی که قدرت تاب‌آوری در شرایط تورم ندارند و ناچار به تعطیلی فعالیت خود هستند، بیکاری گسترده و خروج سرمایه انسانی از کشور بدانند. این خروج نه تنها رشد اقتصادی را می‌تواند به خطر بیاندازد بلکه می‌تواند با تغییر در ساختار سنی جمعیتی به بسته شدن پنجره طلایی جمعیت در کشور شتاب دهد. هم‌چنین، انتظار بر این است که سیاست‌گذاران مالی کشور با سیاست‌های مناسب در پهنه اقتصاد و اجتماع و ایجاد جو باثبات سیاسی و شتاب در بهبود وضعیت بازار کار متناسب با تحصیلات، مانع خروج رو به افزایش نیروی انسانی و هدر رفت سرمایه‌های انسانی شوند.