مدل‌سازی عوامل مؤثر بر اشتغال بخش رسمی و غیررسمی ایران با استفاده از رویکردهای میانگین‌گیری بیزین غیرخطی

نویسندگان

1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران.

doi
10.22034/jpai.2025.2035615.1364
چکیده

هدف تحقیق حاضر مدل‌سازی عوامل مؤثر بر اشتغال بخش رسمی و غیررسمی ایران با توجه به شرایط خاص این بازار است. بازه زمانی تحقیق در دوره زمانی 1370 تا 1399 می‌باشد. در این پژوهش 43 متغیر مؤثر بر اشتغال بخش رسمی و غیررسمی وارد مدل میانگین‌گیری بیزین گردیدند. نتایج بیانگر این است که از میان مدل‌های BMA، TVP-DMA و TVP-DMS، BVAR و OLS مدل BMA به‌عنوان کاراترین مدل تعیین گردید. براساس مدل BMA، 11 متغیر غیرشکننده مؤثر بر اشتغال بخش رسمی و غیررسمی شناسایی شدند. براساس نتایج عوامل مختلفی بر اشتغال بخش رسمی و غیررسمی اثرگذار است. براساس نتایج در بخش رسمی، تحصیلات، ارزش افزوده بخش خدمات، رشد اقتصادی، شاخص تغییر ساختاری، دستمزد واقعی، تورم مصرف‌کننده، مخارج جاری دولت، خصوصی‌سازی، حداقل دستمزد، درآمدهای نفتی و تحریم؛ اثرگذارتری بیش‌تری دارند. در بخش غیررسمی، تحصیلات، شاخص فضای کسب و کار، ارزش افزوده بخش خدمات، سیکل‌های تجاری، شاخص جهانی شدن اقتصادی (KOF)، تورم تولیدکننده، بهره‌وری نیروی کار، نرخ بهره، مخارج عمرانی دولت، درآمدهای نفتی و تحریم مهم‌ترین متغیرهای مؤثر بر اشتغال هستند.