تحلیل وجهه‌نظر و رفتار فرزندآوری در ایران برمبنای کاربرد مدل‌های خطی و غیرخطی

نویسندگان

1 دانشیار مؤسسه پژوهش های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران

2 دکترای اقتصاد کشاورزی از دانشگاه UPM مالزی و پژوهشگر ارشد مؤسسه پژوهش های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران

doi
10.22034/jpai.2024.2018637.1319
چکیده

در این مقاله به ارائه تحلیل و تبیین وجهه‌نظر و رفتار فرزندآوری با استفاده از مدل‌های خطی و غیرخطی در ۱۹۰۰ واحد نمونه‌ای و به روش پیمایشی پرداخته شده است. در ساحت نظری، غنای چشم‌انداز شناختی نسبت به نگرش‌ها و رفتارهای باروری، با تأکید بر مفاهیم و معرف‌هایی مانند "معنای زیست‌جهان"، "سایه مبهم آینده"، "گسترش نااطمینانی وجودی و اقتصادی"، "کردارشناسی تغییر سلیقه و ترجیح" تقویت گردیده است. در تحلیل داده‌ها، به‌منظور فراهم‌شدن امکان تحلیل‌های چندلایه، تعداد واحدهای نمونه‌ای به روش تصادفی و در فرایندی چندمرحله‌ای با استفاده از مدل‌های هیبریدی، مانند مدل جنگل تصادفی و سطح تعمیم ۹۹ درصدی انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفتند. براساس یافته‌ها، بیش از ۶۰ درصد افراد در نمونه مورد بررسی، در دهه چهارم زندگی با نمای تحصیلات دانشگاهی قرار داشتند و فرایند‌های همسان‌همسری به‌طور فزاینده‌ای در حال افزایش است. در ایران، تمایل به فرزندآوری، بیش از رفتار محقق بچه‌آوری است. همچنین، تمایل زنان به فرزند بیشتر، کمتر از مردان است و در اقشار فقیرتر نیز کمتر از سطح جانشینی است. تمایل به داشتن سه فرزند کمتر از  پنج درصد؛ و چهار فرزند و بیشتر، در بین افراد متأهل کمتر از دو درصد برآورد و پیش‌بینی گردید. در شرایط کنونی، افزایش تحصیلات زنان به درک واقع‌بینانه‌تر و آگاهانه‌تر آنان در تصمیم‌گیری‌های باروری همبسته شده است. امنیت پایدار شغلی، اطمینان از تأمین مالی فرزندان در آینده و کیفیت مناسب مسکن از مؤلفه‌های مهم در راستای افزایش سطح باروری در کشور به  شمار می‌رود.