تعیینکنندهها و پیامدهای ازدواج زودهنگام: فراترکیب پژوهشها
نویسندگان
1 استادیار مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران
2 استادیار گروه تاریخ و جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی. اردبیل، ایران
3 دانشجوی دکترای جامعهشناسی فرهنگی، دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، دانشگاه آزاد اسلامی (واحد تهران مرکزی)، تهران، ایران
doi
10.22034/jpai.2024.2008687.1306چکیده
ازدواجهای زیر 18 سال را کودکهمسری یا ازدواج زودهنگام میگویند. هدف اصلی پژوهش حاضر، مطالعه عوامل مؤثر بر گرایش به ازدواج زودهنگام و پیامدهای چندگانه آن است. روش پژوهش از نوع استقرایی فراترکیب کیفی در بازه زمانی 1389 الی 1402 است که به روش نمونهگیری غیراحتمالی (تعمدی) از 96 اسناد علمی (استخراجشده از پایگاه علمی نورمگز، مگ ایران و ایران داک)، بعد از غربالگری و گزینش، 55 سند علمی بهعنوان حجم نمونه انتخاب و وارد فاز تجزیهوتحلیل شدند. نتایج نشان میدهد که عوامل فرهنگی (فقر فرهنگی؛ منزلت پایین دانش؛ فشار فرهنگی؛ هنجارها و باورها)؛ اجتماعی (خشونت خانوادگی؛ فروپاشی سرمایه اجتماعی؛ فروپاشی نهاد خانواده؛ سبک زندگی پرخطر؛ فشارهای اجتماعی)؛ اقتصادی (فشار زندگی فقیرانه؛ محرومیت نسبی؛ آینده شغلی ناامن؛ نگاه مادی به ازدواج)؛ روانی (ترس روانی؛ عزتنفس پایین؛ برچسب منفی؛ فشارهای روانی) و عوامل زمینهای-جمعیتی در ظهور و شیوع ازدواج زودهنگام نقش مؤثری داشته است. ازدواجهای زودهنگام منجر به بحران کانون زناشویی؛ رفتارهای پرخطر زناشویی؛ فقر فرهنگی؛ افزایش بارتکفل و فشار اقتصادی؛ بحران هویتی؛ احساس ناامنی؛ خشونتطلبی؛ کاهش سلامت جسمانی و سبک زندگی ناایمن شده است.