واکاوی علل مهاجرت معکوس در روستاهای بخش مرکزی شهرستان ماسال

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه معماری، واحد خلخال، دانشگاه آزاد اسلامی، خلخال، ایران

2 دانشیار معماری، گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشیار جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

4 دانشیار جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22034/jpai.2024.2025819.1338
چکیده

مهاجرت معکوس، مهاجرت شهر به روستا است که بنابر شرایط محیطی و مکانی، می‌تواند عوامل گوناگونی با درجه اهمیت متفاوت در رخداد آن دخیل باشد. روستاهای بخش مرکزی شهرستان ماسال به‌عنوان محدوده مورد مطالعه، از جمله مناطق با مهاجرت معکوس بالاست. از همین‌رو، در تحقیق پیش‌رو سعی شد تا مهم‌ترین علل مهاجرت به آنها شناسایی شده و دسته‌بندی گردد. در این تحقیق آمیخته، ابتدا عوامل استخراج شده از مطالعه  اسنادی به همراه عوامل احصاء شده از 20 مصاحبه‌ ساختاریافته؛ توسط 10 کارشناس مورد اعتبار محتوایی  قرار گرفته و نهایتاً عوامل نهایی در قالب پرسشنامه که توسط 330 مهاجر پاسخ داده شده، ارزیابی شده است. یافته‌ها نشان  می‌دهد که تعداد 31 علت برای مهاجرت معکوس به دست آمده است که 9 عامل آن، جزو دافعه‌های شهری و 22 عامل دیگر، جزو جاذبه‌های روستایی می‌باشد و اینکه این عوامل در 8 عامل اصلی دسته‌بندی‌شده بیش از 83 درصد از واریانس علل مهاجرت را توجیه می‌کنند. نتیجه اینکه، جاذبه‌هایی روستایی به مراتب، تاثیر بیشتری نسبت به دافعه‌های شهری در مهاجرت به محدوده مورد مطالعه دارند.