ملاحظات جمعیت‌شناختی مسئولیت‌پذیری اجتماعی

نویسندگان

1 دانشیار جمعیت‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 دانشجوی دکتری مسائل اجتماعی ایران، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

doi
10.22034/jpai.2024.2019652.1321
چکیده

این تحقیق با رویکردی جمعیت‌شناختی به مطالعه مسئولیت‌پذیری اجتماعی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین جلوه‌های تغییرات اجتماعی فرهنگی در جهان معاصر می‌پردازد که مطابق نظریه گذار جمعیت‌شناختی دوم، عنصر تعیین‌کننده‌ای در تحولات خانواده و باروری تلقی می‌گردد. داده‌های تحقیق با اجرای پیمایشی در نقاط شهری روستایی گرگان گردآوری و تحلیل شد. سطح مسئولیت‌پذیری اجتماعی حدود یک‌سوم افراد نمونه تحقیق در حد بالا و بسیار بالا، و دو سوم باقیمانده نیز در حد پایین و متوسط قرار داشت. مسئولیت‌پذیری اجتماعی در زنان بیش از مردان بود و به‌موازات افزایش سن، مسئولیت‌پذیری اجتماعی نیز فزونی می‌یابد. مطابق نتایج، هرچه تحصیلات و درآمد افزایش می‌یابد، مسئولیت‌پذیری اجتماعی نیز رو به افزایش می‌گذارد.در مجموع، موفقیت پایدار سیاست‌های رسمی افزایش بعد خانواده و فرزندآوری مستلزم اقدامات مسئولانه و متعهدانه حکومت و دولت به‌منظور تامین نیازهای همه‌جانبه مردم است که موجبات تقویت رفتارهای مسئولانه و همراهی متعهدانه آنان را فراهم خواهد آورد.