فهم تجربه زنان از ازدواج‌های زودهنگام: مطالعه‌ای در شهر تیتکانلو

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد پژوهش علوم اجتماعی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 دانشیار جامعه‌شناسی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

3 استادیار جمعیت‌شناسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

doi
10.22034/jpai.2023.1999279.1277
چکیده

امروزه علی‌رغم افزایش آگاهی‌‌ و دانش عمومی مردم در حوزه‌های مختلف، ازدواج‌های زودهنگام در دنیا و ایران  همچنان شایع است. استان خراسان شمالی در زمرۀ استان‌هایی  با بالاترین ازدواج‌های زودرس در ایران است. هدف پژوهش حاضر، مطالعه شرایط علّی، زمینه‌ای و مداخله‌گر ازدواج‌های زودهنگام در بین زنان زیر 15 سال شهر تیتکانلو در استان خراسان شمالی است. روش پژوهش، کیفی بوده و از رویکرد نظریه زمینه‌ای استفاده شده است. مشارکت‌کنندگان پژوهش حاضر، 24 نفر از زنان ازدواج‌کرده کمتر از 15 سال شهر تیتکانلو هستند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدف‌مند و نظری انتخاب شده‌اند. داده‌ها با استفاده از مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته گردآوری ‌و با بهره‌گیری از رویه‌های نظام‌مند استراوس و کربین (1990) در سه مرحله کدگذاری «باز»، «محوری» و «انتخابی»، تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که شرایط علّی مؤثر بر ازدواج‌های زودهنگام عبارتند از: عوامل فردی، عوامل خانوادگی، عوامل اجتماعی، عوامل فرهنگی و عوامل اقتصادی. اهمیت یافتن بدن و استفاده از رسانه‌های جمعی نیز به‌عنوان شرایط زمینه‌ای مؤثر بر ازدواج‌های زودرس شناخته شده‌اند. اعتقادات دینی و سنتی و مردانگی هژمونیک نیز عوامل مداخله‌گری هستند که بر واقعه ازدواج‌های زودهنگام در شهر تیتکانلو مؤثر بوده‌اند.