رابطه هویت جنسیتی بازاندیشانه با رفتار باروری زنان: مورد مطالعه زنان دارای همسر مناطق شهری شهرستان کاشان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد جمعیت شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشیار جامعه شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 استادیار جمعیت‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22034/jpai.2023.1986348.1260
چکیده

گسترش مدرنیته و جهانی‌شدن، به تنوع منابع هویت‌ساز و بازاندیشی در هویت‌های پیشین در بین زنان منجر شده است. روش این پژوهش، پیمایش و داده‌های تحقیق، با انتخاب 385 نفر از زنان همسردار 18-44 سال در نقاط شهری شهرستان کاشان براساس روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای گردآوری شده است. یافته‌ها حکایت از آن دارد که در تمامی ابعاد هویت جنسیتی مورد مطالعه به جز متغیرهای هویت مادری و مدیریت ظاهر بدن؛ میانگین نمره زنان بالاتر از میانگین مورد انتظار بوده است. تحلیل چندمتغیره نشان داد که از بین تمامی متغیرهای نگرشی هویت بازاندیشانه، تنها نوع نگرش به هویت مادری بر رفتار باروری زنان اثرگذار بود؛ به‌گونه‌ای ‌که به موازاتِ مدرن‌تر شدن آن، باروری زنان مورد مطالعه کاهش می‌یابد. همچنین نتایج تحلیل‌مسیر، بیانگر نقش واسطه‌ای و محوری هویت مادری در اثرگذاری غیرمستقیم برخی از متغیرهای هویت جنسیتی بر رفتار باروری بود. این یافته ضرورت توجه به هویت مادری را دوچندان می‌کند. ازآنجایی‌که زنـان هویت خود را همچون گذشته در خانواده، نقش مادری و فرزنـددار شـدن خلاصه نمی‌کنند؛ توصیه می‌شود گسترش تسهیلات و برنامه‌های حمایتی از مادران و کاهش تعارضات بین نقش‌‌ مادری با سایر منابع هویت‌ساز جدید زنان مانند اشتغال و تحصیلات در دستور کار سیاست‌های جمعیتی قرار گیرد.