تفاوتهای روستا-شهری ازدواج و ترک تحصیل دختران در دوره متوسطه دوم (دبیرستان)
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسیارشد توسعه محلی- گرایش روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشیار جامعهشناسی، گروه توسعه و سیاستگذاری اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشیار گروه جمعیتشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/jpai.2023.555905.1234چکیده
ترک تحصیل دختران تحتتأثیر عوامل و بسترهای متعددی رخ میدهد. در این میان، ازدواج زودهنگام تعیینکننده مهم و کلیدی است. این مقاله با استفاده از دادههای کمی و کیفی به کندوکاو پیشرانها و بسترهای ترک تحصیل دختران با تاکید بر ازدواج زودهنگام میپردازد. در بخش کمی، از تحلیل ثانویه دادههای سطح فردی سرشماری 1395 و در بخش کیفی از مصاحبه عمیق و رویکرد مردمنگارانه در منطقه شهنآباد لرستان استفاده شده است. نتایج نشان داد شیوع ترک تحصیل دختران 17-15 ساله در مناطق روستایی حدود سه برابر مناطق شهری است. بخش زیادی از تفاوتهای روستا-شهری ترک تحصیل دختران ناشی از شیوع بیشتر ازدواج زودهنگام در مناطق روستایی است. نتایج رگرسیون لوجستیک نشان داد دخترانی که ازدواج کردهاند بیشتر از افراد ازدواج نکرده احتمال ترک تحصیل دارند. نتایج بخش کیفی مطالعه نیز نشان داد عوامل متعددی نظیر عوامل خانوادگی (فرار از خانواده نابسامان، اعتیاد والدین، عدم توجه والدین به تحصیل دختران، اقتدار و سختگیری والدین)، اقتصادی (فقر و محرومیت)، اجتماعی (ترس از مجرد ماندن، نفوذ همسالان، نابرابری جنسیتی) و فرهنگی (حفظ آبرو، فرار از فشارهای اجتماعی، عدم دسترسی به مراکز آموزشی)، بسترها و پیشرانهای مهم ازدواج زودهنگام و ترک تحصیل دختران روستایی میباشند.