بازسازی فرایند زایمان و مامایی سنتی: پژوهشی کیفی در شهرستان سردشت
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسیارشد جمعیتشناسی، دانشگاه پیام نور، ایران
2 استادیار جمعیتشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22034/jpai.2023.559773.1246چکیده
پژوهش حاضر به موضوع فرایند زایمان و تولد نوزاد در اجتماعات سنتی، قبل از ورود پزشکی و بهداشت مدرن، میپردازد و سعی در بررسی نقش ماماهای محلی در این فرایند دارد. با بهرهگیری از روش اتنوگرافی و با مراجعه به زنان ماما و سایر افراد مطلع از جمله زنان سالمند، روایتی از فرایند زایمان ارائه میشود. با 46 نفر مصاحبههای عمیقی انجام گرفت، یافتههای مصاحبهای حول سه مرحلۀ پیشازایمان، حین زایمان و بعد از زایمان تمبندی شدند. زایمانهای سنتی در محیطی خانگی، با حداقل امکانات بهداشتی و البته با ابزارهای بسیار ساده و دمدستی انجام میگرفتند. ماماها در دورۀ پیشازایمان توصیههای رفتاری و تغذیهای و در موارد متعدد معالجهای به زنان باردار ارائه میکردند. در جریان زایمان، در صورت دشواری زایمان، راهکارهای کاملاً تجربیِ بومی و نیز راهکارهایی اعتقادی اتخاذ میشد. شرایط خاص محیطی و زیستی و فرهنگی در مواردی باعث مرگومیر مادران یا جنین میشد. یافتهها میتوانند علل ناشناختۀ مرگومیر مادران یا جنین را در گذشته نشان دهند. در مرحلۀ پس از زایمان مراقبتهای مؤثر ماما از زائو، بر سلامتی مادر و فرزند بسیار مؤثر بوده است. تمامی اقدامات ماما و کل فرایند زایمان و فرزندآوری در بطن فرهنگ و به میانجی عناصر فرهنگ بومی انجام شده است.
