سلامت جنسی در چنبرههای اجتماعی و فرهنگی: مطالعهای کیفی در میان زنان متاهل شهر تبریز
نویسندگان
1 دانشیار جمعیتشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 استاد جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 استاد جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
4 دانشجوی دکتری جامعهشناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22034/jpai.2022.546258.1213چکیده
سلامت جنسی و باروری یکی از ابعاد مهم و اما کمتر مطالعه شده سلامت عمومی بهویژه در حیات زنان در کشورهای در حال توسعه است که در دورههای معاصر بهعنوان حقی انسانی و اجتماعی شناخته میشود. تجارب مربوط به سلامت جنسی، شامل؛ باورها، نگرشها و رفتارهایی است که در ذات خود آموختنی و اجتماعیاند. پژوهش حاضر تلاش کرده تا با بهکارگیری روش کیفی و رویکرد نظریه زمینهای تفسیری، عوامل زمینهساز سلامت جنسی زنان متاهل را مطالعه نماید. برای این منظور، با 26 زن متاهل 20 تا 50 ساله در شهر تبریز مصاحبه نیمهساختیافته انجام گرفته است. دادهها، با استفاده از کدگذاری سه مرحلهای؛ باز، محوری و انتخابی تحلیل شدهاند. نتایج، ضمن معرفی سلامت جنسی بهعنوان مسئلهای اجتماعی، نشان داد که زمینههای سلامت جنسی را ذیل مقوله هستۀ "چنبره" به معنی محدویت میتوان فهمید. این چنبرهها شامل؛ آگاهی/اجتماعیشدن، کژکارکردی نهادی سلامت، نگرش جنسی جنسیتی، قشریگرایی در سلامت، فرهنگ سکوت، چنیره سنت/تقدیر، عدمحمایت اجتماعی، زیستی/روانشناختی و اقتصادی است. این چنبرههایِ محدویت در ابعاد مختلف، میتوانند موانعی جدی سر راه آگاهی و عملکرد مناسب زنان متاهل در زمینه سلامت جنسی ایجاد نمایند. نبود سلامت جنسی میتواند زمینهای برای تهدید سلامت فردی، خانوادگی و اجتماعی قلمداد شود.
