فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه‌های أخیر و در پی تحولات ناشی از نوسازی، صنعتی شدن و تغییراتی که در ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی رخ داده، ازدواج جوانان به تأخیر افتاده است. آسیب‌های اجتماعی این تأخیر و تأثیر آن در کاهش باروری، آن را به یکی از مسائل مهم مورد توجه در سیاست‌گذاری‌های کلان کشور تبدیل کرده است. مطالعات متعددی عوامل مرتبط با تأخیر ازدواج را بررسی کرده‌اند. این مقاله با مرور نظام‌مند مطالعاتی که طی 10 سال گذشته در ایران و جهان (1390 تا 1400 شمسی و 2010 تا 2021 میلادی) به این موضوع پرداخته‌اند، نتایج این پژوهش‌ها را تبیین و دسته‌بندی می‌کند. با اعمال معیارهای ورود و خروج مطالعات، عوامل مرتبط با تأخیر ازدواج در 30 مطالعه بررسی و 10 دسته عوامل شامل عوامل اقتصادی، عوامل اجتماعی، محل سکونت، نژاد، عوامل جمعیتی، سبک زندگی، عوامل روانی، پیشینه‌ی خانوادگی، مذهب و قومیت شناسایی شدند. فراوان‌ترین عوامل تعیین‌کننده تأخیر ازدواج، افزایش تحصیلات و عوامل اقتصادی است. نتایج حاصل از این پژوهش می‌تواند راهکارهایی مناسب را در اختیار خانواده‌ها، مسئولین و دولتمردان قرار دهد تا بتوانند با شناخت عوامل موثر تأثیرگذار برنامه‌ریزی‌های مقتضی را در جهت داشتن جامعه‌ای با سن مناسب ازدواج در جهت حفظ خانواده و افزایش باروری داشته باشند.