تفاوت‌های استانی تغییرات مولفه‌های بازارکار برحسب جنس در ایران طی سال‌های 1365 تا 1395: همبسته‌ها و الزام‌های سیاستی

نویسندگان

1 استادیار جمعیت‌شناسی، گروه اقتصاد جمعیت و سرمایه انسانی، موسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران

doi
10.22034/jpai.2022.541237.1203
چکیده

هدف اصلی این ‌مطالعه شناخت وضع گذشته و موجود نرخ‌های فعالیت اقتصادی، اشتغال و بیکاری برحسب جنس در استان‌های مختلف کشور طی 30 سال اخیر بود. پژوهش به روش تحلیل اکتشافی انجام و از داده‌های ثانویه استفاده شده است. منبع اصلی داده‌ها، سرشماری‌های کشور در فاصلة زمانی 1395-1365 بوده است. نتایج نشان داد تفاوت نرخ بیکاری در استان‌های مختلف کشور، در این دوره سی ساله چشم‌گیر بوده است. به‌رغم فراز و نشیب نرخ‌ها در سال‌های مختلف، همواره شاهد ‌‌نرخ‌های بالای بیکاری در بین زنان بوده‌ایم و عدم‌تعادل‌های منطقه‌ای و نیز شکاف و نابرابری جنسیتی در بازارکار کشور تعدیل نشده است. تحلیل رگرسیونی نشان داد که متغیر نرخ بیکاری اثر‌ منفی (694/0-) و معنادار بر نرخ فعالیت اقتصادی در سال 1395 داشت. متغیر توسعه انسانی زمانی‌که وارد مدل شد، با ضریب 511/0+ تأثیر مستقیم و معناداری بر نرخ فعالیت اقتصادی نشان داد. مقدار واریانس تبیین‌شده توسط متغیرهای مستقل 40 درصد برآورد شد. اثر توسعه‌یافتگی استان‌ها بر نرخ اشتغال زنان نیز بررسی شد که از نظر آماری معنادار نشد. ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲﻫـﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ‌ای و ﻣﺒﺎﺣﺚ آﻣﺎﻳﺶ ﺳﺮزﻣﻴﻦ در ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖ‌ﻫﺎی اﺷﺘﻐﺎل‌زاﻳﻲ اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋه‌ای ‌دارد. ملاحظه ‌زمینه‌های اجتماعی، فرهنگی درکنار مؤلفه‌های اقتصادی در سطح استان‌های کشور به‌ویژه استان‌های کمتر توسعه‌یافته و مرزی ضروری است.