ازدواج مجدد سالمندان بیوه: مطالعۀ کیفی درک و تفسیر سالمندان از ازدواج مجدد در شهر سقز
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد برنامه ریزی رفاه اجتماعی، دانشگاه پیام نور، ایران
2 استادیار جمعیت شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور (بوکان)، ایران
3 کارشناسی ارشد جمعیت شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران
doi
10.22034/jpai.2022.546382.1212چکیده
موضوع این مقاله ازدواج مجدد سالمندان است. هدف آن شناخت دیدگاه سالمندان بیوه و ازدواج مجددکرده دربارۀ ازدواج مجدد با رویکردی تفسیرگرایانه است. این مطالعه در شهر سقز در کردستان ایران انجام شده است. رویکرد روشی این مطالعه کیفی و از نوع اتنوگرافی است. با نمونهگیری هدفمند با بیست نفر از زنان و مردان سالمند بیوه/ازدواج مجددکرده مصاحبههای عمیقی انجام گرفته است. متون مصاحبهها با روش تحلیل محتوای کیفی متعارف تحلیل شدهاند. یافتههای مطالعه نشان میدهند که نوعی رویکرد دوگانۀ جنسیتی نسبت به ازدواج مجدد در میان سالمندان زن و مرد وجود دارد. سالمند بیوه باقیماندن دارای دو شکل خودخواسته و ناچاری است. ازدواج مجدد نیز دارای دو بعد ناچاری و خودخواسته است. آنان در هر دو حالت ناچارند بیوه بمانند یا ازدواج کنند. ازدواج مجدد سالمندان با موانع متعدد اجتماعی و اقتصادی روبرو است، با اینحال یافتهها نشان میدهد که ازدواج مجدد پیشروانه نیز در جامعه اتفاق میافتد. این خواستۀ سالمندان، در کشاکش با ارزشها و هنجارهای خانوادگی و اجتماعی، سعی در بازکردن فضایی برای خود در حوزۀ عمومی دارد. یافتههای این پژوهش میتواند در راستای تدوین سیاستگذاریهای خرد و کلان اجتماعی برای سالمندان مورد استفاده قرار گیرد.