فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش‌­های متعددی در چند دهه اخیر به بررسی  ابعاد و پیامدهای مهاجرت داخلی در ایران پرداخته­‌اند. این مقاله با بهره‌گیری از روش مرور حیطه­‌ای و چارچوب آرکسی و اُملی به بررسی پژوهش­‌های مهاجرت داخلی در ایران در سه دهه اخیر پرداخته و در تلاش ­است تا تصویری از ویژگی­‌ها، تعیین­‌کننده­‌ها و پیامدهای مهاجرت ارائه دهد. نتایج بیانگر تسلط روش­‌های کمی و داده­‌های پیمایشی در پژوهش‌های مهاجرت است. بیش از نیمی از پژوهش­‌ها بر مهاجرت­‌های روستا به شهر و حدود یک پنجم بر جریانات مهاجرتی و پیامدهای آن به استان تهران متمرکز بوده­‌اند. همچنین، بیش از 52 درصد پژوهش­‌ها، عوامل و بسترهای تعیین‌کننده­ مهاجرت داخلی، 31 درصد تبعات و پیامدهای مختلف مهاجرت بر مهاجران و مبادی و مقاصد مهاجرتی، 13 درصد روندها و الگوهای مهاجرت و در نهایت 3 درصد ویژگی­‌های جمعیتی مهاجران داخلی را بررسی کرده­‌اند. بعلاوه نتایج نشان داد که توسعه نابرابر، تمرکزگرایی امکانات و فرصت­‌های اقتصادی و آموزشی، تغییرات اقلیمی، تفاوت‌های درآمدی، دستیابی به شغل، و شبکه­‌های اجتماعی ازجمله مهمترین عوامل زمینه­‌ساز مهاجرت داخلی در ایران می­‌باشند. با این‌حال، حوزه مهاجرت داخلی در کشور نیازمند استفاده از شاخص­‌ها و معیارهای جدید برای مقایسه­‌های بین­‌المللی، پرداختن به ابعاد و الگوهای نوپدید مهاجرت و بهره‌گیری از روش­‌های کیفی است.